InfoHub Logo

Қарыз алушы қаржылық қиындыққа тап болып, несиесін уақытында төлей алмай қалса, дереу әрекет етуі маңызды. Мәселені елемеуге болмайды. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) ресми сауалға берген жауабында осылай деп хабарлады. Заңда берешекті реттеуге көмектесетін бірнеше тетік қарастырылған.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Банкке 30 күн ішінде хабарлаңыз

Егер мерзімі өткен төлем пайда болса, қарыз алушы 30 күнтізбелік күн ішінде несие шарттарын қайта қарау туралы өтінішпен банкке жүгінуі тиіс.

Өтініште қаржылық қиындықтардың себептері көрсетіліп, табыс туралы ақпарат ұсынылуы қажет.

Қаржылық қиындықты растаңыз

Өтінішке қаржылық жағдайдың нашарлауын растайтын құжаттарды қосу қажет. Олар мыналар болуы мүмкін:

Банк 15 күн ішінде жауап беруге міндетті

Банк өтінішті алғаннан кейін 15 күнтізбелік күн ішінде қарайды.

Қорытынды бойынша қарыз алушыға келесі жауаптардың бірі жіберіледі:

Құжаттар жеткіліксіз болса, банк қосымша құжаттарды сұратуы мүмкін — оларды бес жұмыс күні ішінде ұсыну қажет.

Қандай шарттарды өзгертуге болады?

Қарыз алушы несие шарттарын өзгертуді сұрауға құқылы. Мүмкін болатын шаралар:

Шешімді банк жеке қарайды.

Айыппұлдармен не болады?

Заң бойынша банктерге 90 күннен астам мерзімді үзіліссіз өтелмеген жеке тұлғалардың кәсіпкерлікке қатысы жоқ несиелері бойынша есептелген пайыздарды, айыппұлдар мен комиссияларды талап етуге тыйым салынады.

Сонымен қатар, реструктуризация туралы өтініш қаралып жатқан кезде, банк несиені мерзімінен бұрын өтеуді талап ете алмайды.

Егер борыш коллекторларға берілсе

2024 жылдың қазан айынан бастап коллекторлық агенттіктер борышкерлердің борышты өтеу шарттарын өзгерту туралы өтініштерін қарауға міндетті.

Өтініш берілгеннен кейін коллектор 15 күнтізбелік күн ішінде оны қарап, шешімін хабарлауы тиіс.

Өтініш қаралу кезінде өндіріп алу шаралары тоқтатылады.

Әлеуметтік осал топтағы азаматтар үшін жеңілдіктер

Әлеуметтік осал топтағы азаматтар үшін қосымша қорғау шаралары қарастырылған.

Егер қарыз алушының табысы 30%-дан астамға азайса, банк комиссиясыз кемінде үш айға несие шарттарын өзгертуге міндетті.

Кепіл мүлкі қашан алынуы мүмкін?

Кепіл мүлкіне өндіріп алу тек келесі жағдайларда ғана жүзеге асырылады:

Банк бас тартқан жағдайда қайда жүгінуге болады?

Егер банк реструктуризациядан бас тартса немесе қарыз алушының құқықтарын бұзса, келесі мекендерге жүгінуге болады:

Естеріңізге сала кетейік, 2025 жылдың желтоқсан айының соңында Қазақстан банктері тұтынушылық несиелер беру ережелерін қатайтты: енді қарыз алушылар мұқият тексерілетін болады, ал кейбір клиенттер несие алу мүмкіндігінен айырылады.