tengrinews.kz
Автоновости: Жаңа авто нөмірлері мен аймақ кодтары – толық нұсқаулық
2026 жылдың 5 қаңтарынан бастап Қазақстанда автокөлік нөмірлерінің жаңа түрі енгізілді. Енді тек сұранысқа ие нөмірлерді таңдап қана қоймай, сізге қажет әріптер мен сандарды да тапсырыс беруге болады. Tengri Auto жаңа жүйенің қалай жұмыс істейтінін және тіркеу аймағын дұрыс анықтау жолдарын еске салады.
Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
Автономірлердегі сандар мен әріптер нені білдіреді?
Қазақстандағы автокөлік нөмірлері бірнеше бөліктерден тұрады. Нөмірдің сол жағында Қазақстан туы және "KZ" белгісі орналасқан.
Одан әрі негізгі комбинация – цифрлар мен латын әріптері, олар автокөлік нөмірін құрайды. Стандартты азаматтық нөмірде үш цифр, үш әріп және екі таңбалы аймақ коды қолданылады. Мысалы, "123 ABC 02" нөмірінде цифрлар мен әріптер тіркеу комбинациясының бөлігі болып табылады, ал "02" аймақты (атап айтқанда, Алматыны) білдіреді.
Нөмірдің әріптік бөлігі белгілі бір аймаққа байланбайды – ол тіркеу орны туралы ақпарат бермейді.
Төменде Қазақстанның аймақтық кодтарының тізімі берілген:
Қала, облыс | Жаңа үлгідегі код | Әкімшілік орталығы
Астана | 01 | Астана
Алматы | 02 | Алматы
Ақмола облысы | 03 | Көкшетау
Ақтөбе облысы | 04 | Ақтөбе
Алматы облысы | 05 | Қонаев
Атырау облысы | 06 | Атырау
Батыс Қазақстан облысы | 07 | Орал
Жамбыл облысы | 08 | Тараз
Қарағанды облысы | 09 | Қарағанды
Қостанай облысы | 10 | Қостанай
Қызылорда облысы | 11 | Қызылорда
Маңғыстау облысы | 12 | Ақтау
Түркістан облысы | 13 | Түркістан
Павлодар облысы | 14 | Павлодар
Солтүстік Қазақстан облысы | 15 | Петропавл
Шығыс Қазақстан облысы | 16 | Өскемен
Шымкент | 17 | Шымкент
Абай облысы | 18 | Семей
Жетісу облысы | 19 | Талдықорған
Ұлытау облысы | 20 | Жезқазған
2022 жылғы әкімшілік реформадан кейін тізім қалай өзгерді?
2022 жылғы 4 мамырда Қазақстан Президенті үш жаңа облысты: Абай, Жетісу және Ұлытау облыстарын құру туралы жарлыққа қол қойды. Жарлық 2022 жылғы 8 маусымда күшіне енді.
Содан кейін Ішкі істер министрлігі жаңа аймақтарға келесі кодтардың берілгенін хабарлады:
Бұл ретте республикалық маңызы бар қала ретінде Шымкент жеке аймақтық кодты — 17 қолданады.
Бүгінгі таңда Қазақстанда қанша аймақ бар?
2026 жылғы жағдай бойынша, автономірлерге арналған кодтар жүйесінде 20 аймақтық белгі қолданылады: 17 облыс және 3 республикалық маңызы бар қала (Астана, Алматы және Шымкент).
Ескі әріптік аймақ кодтары және оларды неге әлі есте сақтайды?
1993 жылдан 2012 жылға дейін берілген ескі нөмірлерде аймақ әріптік бөлік арқылы анықталды. Мысалы, "А" Алматыны, "Z" Астананы білдірді.
Мұндай нөмірлерді әлі күнге дейін жолдарда кездестіруге болады және көптеген жүргізушілер оларды жақсы есте сақтайды. Себебі міндетті түрде ауыстыру болған жоқ – ескі тақтайшаларды жарамды күйде болғанша пайдалануға рұқсат етілген.
Сондықтан әңгімелесу тілінде әлі күнге дейін ескі "әріптік" аймақ белгілері кездеседі, бірақ заманауи жүйеде тіркеу сандық код арқылы анықталады.
2012 жылдан бастап Қазақстан БҰҰ Конвенциясының талаптарына сәйкес жасалған, туы және "KZ" белгісі бар жаңа үлгідегі нөмірлік белгілерге көшті.
Нөмірлерді "ескіше" және "жаңаша" қалай оқуға болады?
2012 жылға дейін цифрлардың алдындағы бірінші әріп аймақты білдірді. "А 502 BCD" – бұл алматылық көлік. Бүгінде барлығын оң жақтағы кішкентай сандық терезеден анықтауға болады.
Неліктен Қазақстанда аймақтардың әріптік кодтарынан бас тартты?
Жаңа форматқа көшудің бір аргументі – қолжетімді комбинациялардың кеңеюі болды.
2012 жылы Ішкі істер министрлігі ескі қордың 2050 жылға қарай таусылып қалуы мүмкін екенін түсіндірген. Жаңа формат халықаралық талаптарға көбірек сәйкес келеді және көліктерді болашаққа тіркеуге көбірек мүмкіндік береді.
Қазақстанның арнайы нөмірлері: полиция, жедел жәрдем, дипломаттар, үкімет
Қазақстанда түсі, форматы және әріптік белгілерімен ерекшеленетін арнайы нөмірлік белгілер бар.
Президент және үкімет
AV, KZ және SK әріптерінің тіркестері Президенттің Іс Басқармасы мен оның күзет қызметінің автокөліктеріне бекітілген.
Шекара қызметі КҰБ
КҰБ нөмірлік белгісінің жасыл түсті фоны және жұлдызы бар. Бұл түс жасыл түс туында, эмблемада және қызметтік фуражкада бар ведомствоға тиесілі екенін білдіреді.
Нөмірдегі жұлдызша қызметтің Қазақстан Республикасы әскерлеріне тиесілі екенін растайды.
BS әріптері "Border Service" деп аударылады, бұл ағылшын тілінен "Шекара қызметі" дегенді білдіреді.
Дипломаттар
Конгресс өкілдіктерінің автокөліктері қызыл фонды нөмірлермен жабдықталған. D әрпі дипломаттарды, ал Т – техникалық персоналды білдіреді.
Сары нөмірлер
Сары нөмірлік белгілер белгілі бір көлік түрлерін көрсетеді.
Олардағы әріптік белгілер келесідей:
Қорғаныс министрлігі
Қорғаныс құрылымдарының көліктерінде мемлекеттік символиканың орнына бес бұрышты жұлдыз бар нөмірлер болады. Әріптік белгілер "МО" (Қорғаныс министрлігі) немесе "МP" (Әскери полиция) кіреді.
"Әдемі" және "блатной" нөмірлер: 2026 жылдың 5 қаңтарынан бастап не өзгерді?
2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап қазақстандықтар жаңа мүмкіндікке ие болды: енді тек белгілі категориялардан жоғары сұранысқа ие нөмірді ғана емес, сонымен қатар қалаған цифрлар мен әріптер комбинациясын таңдауға болады.
Қызмет құны 10 МЕА, яғни 2026 жылы 43 250 теңге.
Жоғары сұранысқа ие нөмірлер мен бірдей әріптерден тұратын комбинацияларға бұл ереже қолданылмайды, олар үшін бөлек тарифтік кесте қолданылады.
Стандартты нөмір 2,8 МЕА немесе 12 110 теңге тұрады. Екі дана нөмір жинағы да осындай сомаға түседі.
"Әдемі" нөмір қанша тұрады және оны кім тапсырыс бере алады?
Жоғары сұранысқа ие нөмірлерді кез келген адам тапсырыс бере алады, бірақ бұл үшін қомақты ақша жұмсау керек.
2026 жылға арналған бағалар тізімі
Белгілер | МЕА | 2026 жылға теңгемен сомасы
010, 020, 030, 040, 050, 060, 070, 077, 080, 090, 707 | 57 | 246 525
010, 020, 030, 040, 050, 060, 070, 077, 080, 090, 707 бірдей әріптік белгілермен | 114 | 493 050
100, 111, 200, 222, 300, 333, 400, 444, 500, 555, 600, 666, 700, 800, 888, 900, 999 | 137 | 592 525
100, 111, 200, 222, 300, 333, 400, 444, 500, 555, 600, 666, 700, 800, 888, 900, 999 бірдей әріптік белгілермен | 194 | 839 050
001, 002, 003, 004, 005, 006, 007, 008, 009, 777 | 228 | 986 100
001, 002, 003, 004, 005, 006, 007, 008, 009, 777 бірдей әріптік белгілермен | 285 | 1 232 625
101, 121, 131, 141, 151, 161, 171, 181, 191, 202, 212, 232, 242, 252, 262, 272, 282, 292, 303, 313, 323, 343, 353, 363, 373, 383, 393, 404, 414, 424, 434, 454, 464, 474, 484, 494, 505, 515, 525, 535, 545, 565, 575, 585, 595, 606, 616, 626, 636, 646, 656, 676, 686, 696, 717, 727, 737, 747, 757, 767, 787, 797, 808, 818, 828, 838, 848, 858, 868, 878, 898, 909, 919, 929, 939, 949, 959, 969, 979, 989 | 15 | 64 875
101, 121, 131, 141, 151, 161, 171, 181, 191, 202, 212, 232, 242, 252, 262, 272, 282, 292, 303, 313, 323, 343, 353, 363, 373, 383, 393, 404, 414, 424, 434, 454, 464, 474, 484, 494, 505, 515, 525, 535, 545, 565, 575, 585, 595, 606, 616, 626, 636, 646, 656, 676, 686, 696, 717, 727, 737, 747, 757, 767, 787, 797, 808, 818, 828, 838, 848, 858, 868, 878, 898, 909, 919, 929, 939, 949, 959, 969, 979, 989 бірдей әріптік белгілермен | 72 | 311 400
Қалған үш бірдей әріптен тұратын нөмірлер (жоғарыда көрсетілгендерден басқа) | 57 | 246 525
Қазақстанда мемлекеттік нөмірді қалай алуға, ауыстыруға немесе қалпына келтіруге болады?
Егер нөмір жоғалса немесе зақымдалса, оның көшірмесін тапсырыс беруге болады. Бұл үшін "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясының филиалдары арқылы оффлайн өтініш беруге, сондай-ақ eGov арқылы онлайн рәсімдеуге болады.
ХҚО және мобильді қосымша арқылы қадамдық нұсқаулық
Онлайн рәсімдеу үшін порталда авторизациядан өту, МНН көшірмесін беру қызметін таңдау, міндетті өрістерді толтыру, алымды төлеу және ЭЦҚ арқылы өтінішті қол қою қажет. Содан кейін нәтиже жеке кабинетте көрсетіледі.
ХҚО-ға жүгінген кезде жеке басын куәландыратын құжат, төлемнің растамасы және бұрынғы нөмір (сақталған болса) қажет болады.
Құжаттар, мерзімдер және құны
Көшірменің құны екі таңбалы жинақ үшін 2,8 МЕА және бір таңба үшін 1,4 МЕА құрайды.
Қызмет көрсету мерзімі Астана мен Алматы үшін 5 жұмыс күніне дейін, облыстар мен Шымкент үшін 15 жұмыс күніне дейін.
Негізгі құжаттар қатарына жеке куәлік, көлік құралын тіркеу туралы куәлік және қажет болған жағдайда салықтық жеңілдік туралы құжаттар кіреді.
Транзиттік нөмірлер: қашан беріледі және қанша уақыт әрекет етеді?
Қашан беріледі?
Әрекет ету мерзімі
Қазақстан автономірлерінің қысқаша тарихы: Кеңес дәуірінен 2026 жылға дейін
1993 жылға дейін Қазақстанда Кеңес одағының нөмірлік белгілері стандарттары қолданылды. Сол кезде нөмірлердің қара фоны, 4 цифр және ақ түсті әріптері болды.
Мысалы, Дінмұхамед Ахметұлы Қонаевтың ақ "Волга" көлігінде осындай болған.
Тәуелсіздік алғаннан кейін жаңа стандарт қабылданды – ақ фон, қара таңбалар және аймақты білдіретін бірінші әріп.
2012 жылы тағы бір реформа болды – нөмірде мемлекеттік ту, "KZ" коды және бөлек терезеде екі таңбалы аймақ коды пайда болды.
Бұған дейін біз eGov порталында автокөліктердің мемлекеттік нөмірлерін ауыстырудың жаңа функциясы пайда болғаны туралы жазған болатынбыз.
Сондай-ақ оқыңыз: [Әдемі нөмірлерге "аң аулау": қазақстандықтар қанша өтініш берді](https://tengrinews.kz/autonews/ohota-krasivyimi-nomerami-skolko-zayavok-podali-594673/)
Қытай автокөліктері жолдарымызда көбейіп барады! Бренд атауларын дұрыс айтуды білесіз бе? Біз көмектесеміз! Біздің арнайы жобамызға кіріңіз [қытай автокөліктері әлемі](https://tengrinews.kz/specials/auto-universe/) - маркалар, брендтер және өндірушілер туралы барлық ақпарат!