InfoHub Logo

Қазақстанда көлік иелерінің багажында міндетті түрде болуы тиіс заттар туралы еске салынды. Бұл талаптар 2026 жылы да өзекті болып қалады және жол қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Көлікте не болуы міндетті?

Заң бойынша әрбір жүргізушінің көлігінде қауіпсіздік құралдарының базалық жинағы болуы шарт. Бұл тек ұсыныс емес, жол ережесінің тікелей талабы.

Заң бойынша көлікте болуы тиіс заттардың толық тізімі:

Бұл заттардың тек «көрсету үшін» емес, жұмыс істейтін күйде болуы маңызды. Өйткені мерзімі өткен дәрі-дәрмек немесе бос өрт сөндіргіш олардың жоқ екенімен тең. Бұл жол қозғалысы қауіпсіздігі талаптарын бұзу болып саналады.

Мұндай жағдайлар ҚР ӘҚБтК-нің 590-бабының 5-бөлігіне сәйкес келеді – белгіленген талаптарға сәйкес келмейтін көлік құралын басқару. Мұндай әрекет үшін 5 АЕК көлемінде айыппұл қарастырылған. 2026 жылы бұл шамамен 21 625 теңгені құрайды.

Көлік дәрі-дәрмек жинағы: ішінде не болуы керек және оның жоқ екені үшін қандай айыппұл

Қазіргі ҚР Денсаулық сақтау министрлігі бекіткен тізімге сәйкес, көлік дәрі-дәрмек жинағында медициналық көмек келгенше алғашқы көмек көрсетуге арналған құралдар болуы тиіс.

Міндетті құрамға мыналар кіреді:

Дәрі-дәрмек жинағының жарамдылық мерзімі және оның өтіп кеткен жағдайда не істеу керек

Маңызды: дәрі-дәрмек жинағы – бұл техосмотр үшін формальдылық емес, шұғыл жағдайларға арналған базалық жинақ. Сондықтан оның бар-жоғын ғана емес, ішіндегі заттардың жарамдылық мерзімі мен толықтығын да тексереді.

Көлік дәрі-дәрмек жинағының жарамдылық мерзімі орта есеппен 4-5 жылды құрайды және оның ішіндегі заттарға байланысты.

Кезекті тексеру кезінде кейбір (немесе барлық) дәрі-дәрмектердің мерзімі өткенін байқасаңыз, дереу жаңарту қажет. Тұтас жинақты ауыстыруға немесе тек кейбір заттардың мерзімі өткен болса, оларды жеке сатып алуға болады.

Көлік дәрі-дәрмек жинағы мен өрт сөндіргішті қайдан сатып алуға болады: таңдау кезінде неге назар аудару керек

Көлік дәрі-дәрмек жинақтарын дәріханалардан, авто дүкендерінен және онлайн сатып алуға болады. Өрт сөндіргіштерді де сол жерлерден табуға болады. Бірақ маңыздысы – қайдан сатып алғаныңызда емес, не сатып алғаныңызда.

Дәрі-дәрмек жинағымен бәрі қарапайым: ол Денсаулық сақтау министрлігінің тізіміне сәйкес жинақталғанына және барлық заттардың жарамдылық мерзімі өзекті екеніне көз жеткізіңіз. Жиі кездесетін жағдай – жаңа қорап, бірақ ішіндегілердің мерзімі жақындап қалған.

Өрт сөндіргішті таңдағанда бірнеше нәрсені тексеру қажет: оның мерзімі өтпегеніне, пломбасы бар екеніне, қысымы қалыпты екеніне және жеңіл автокөлікке жарамды екеніне көз жеткізіңіз.

Көлікке арналған өрт сөндіргіш: талаптар, көлемі, жарамдылық мерзімі

Қазақстандағы өрт сөндіргіштерге қойылатын талаптар СТ РК ГОСТ Р 51709-2004 стандартында жазылған, ол автомобильдердің техникалық жағдайын қауіпсіздік тұрғысынан реттейді.

Қысқаша айтқанда, нормалар бойынша:

Жарамдылық мерзіміне келетін болсақ, мұнда өрт сөндіргіштің өзінің қызмет ету мерзімі мен оны қайта зарядтау мерзімін шатастырмау маңызды. Орта есеппен, ұнтақты өрт сөндіргіштерді 1-2 жылда бір рет тексеру мен қызмет көрсету қажет, ал жалпы қызмет ету мерзімі 10 жылға дейін жетуі мүмкін.

Жеңіл автокөлікке қандай өрт сөндіргіш жарайды?

Жеңіл автокөліктер үшін көбінесе екі типті өрт сөндіргіш қолданылады – ұнтақты (ОП) және хладонды (ОХ). Әрқайсысының өзіндік ерекшеліктері бар, таңдау міндеттер мен бюджетке байланысты.

Ұнтақты өрт сөндіргіштер (ОП) – ең көп тараған нұсқа. Олар арзан және әмбебап, әртүрлі жанғыш заттарды сөндіруге жарамды. Бірақ олардың кемшілігі бар: қолданғаннан кейін қатты ластану қалады, сондай-ақ бетті салқындату әсері болмайды.

Хладонды өрт сөндіргіштер (ОХ) – бұл «таза» нұсқа болып саналады. Олар із қалдырмайды, электроника мен сымдарды бұзбайды, сондықтан әсіресе заманауи автомобильдер үшін өзекті. Кемшілігі – жоғары баға.

Жеңіл автокөлік үшін көбінесе ұнтақты – базалық және қолжетімді нұсқа ретінде, ал хладонды – техника үшін озық және қауіпсіз шешім ретінде таңдалады.

Жиі кездесетін сатып алу қателері – неге жаңа баллон да қабылданбайды

Тіпті жаңа өрт сөндіргіш те тексеруден өтетініне кепілдік бермейді. Тәжірибеде инспекторлар тек сатып алу фактісіне ғана емес, талаптарға сәйкестігіне де назар аударуы мүмкін.

Ең жиі кездесетін қателердің бірі – пломбаның немесе манометрдің жоқтығы, немесе корпус бұзылған болуы. Мұндай баллон формальды түрде жарамсыз болып саналады.

Сондай-ақ, қайта зарядтау немесе қызмет көрсету мерзімі өтсе де, өрт сөндіргіш жаңа болып көрінгенімен, мәселелер туындауы мүмкін.

Тағы бір мәселе – дұрыс емес тип. Жеңіл автокөліктерге әдетте ұнтақты немесе хладонды өрт сөндіргіш қажет, ал басқа нұсқалар тексеруден өтпеуі мүмкін.

Ақырында, таңбалау мен сертификаттар маңызды. Егер бұйымда дұрыс идентификация болмаса немесе «құжатсыз» сатып алынса, ол көрінеу бүлінбеген болса да қабылданбауы мүмкін.

Негізінде, ереже қарапайым: автомобильде тек өрт сөндіргіш емес, жұмыс істейтін және талаптарға сәйкес расталған болуы керек.

Апаттық тоқтау белгісі және басқа да «ұсақ-түйектер», олар үшін тоқтатады

Апаттық тоқтау белгісі – автомобильдегі міндетті элементтердің бірі. Тәжірибеде оған тек бар-жоғымен емес, жағдайы мен талаптарға сәйкестігімен байланысты қытықтай алады.

Белгіге қойылатын талаптар: пішіні, жарық шағылыстыруы, сақтау орны

Белгі зауытта жасалған, тұрақты конструкциясы және жарық шағылыстыратын беті болуы керек, бұл оны қараңғы уақытта және нашар көріну кезінде байқауға мүмкіндік береді. Өздігінен жасалған немесе бұзылған нұсқалар әдетте талаптарға сәйкес келмейді.

Белгіні оңай қол жетімді жерде сақтау ұсынылады – көбінесе жүк салғышта, бірақ қажет болған жағдайда тез алуға болатындай етіп.

Жарық шағылыстыратын жилет – 2026 жылы Қазақстанда міндетті ме?

Жарық шағылыстыратын жилет Қазақстанда жүргізуші қауіпсіздігінің міндетті элементтеріне жатады.

Ол автомобильде, әсіресе салонда болуы керек, сонда шұғыл жағдайда оған жылдам қол жеткізуге болады. Бұл әсіресе жолда тоқтағанда немесе түнде көліктен шыққанда маңызды.

Мұндай тәжірибе Еуропадан келген. Онда жарық шағылыстыратын жилеттер автомобильдегі міндетті заттар тізіміне кіреді және олардың жоқтығы үшін айыппұлдар қарастырылған. Бұл норма кездейсоқ енгізілмеген: статистика көрсеткендей, түнде көліктен шыққан жүргізушілерді жиі байқамай қалады.

Қазақстандағы логика сол – жүргізушіні көрінетін ету және соғылу қаупін азайту.

Сондықтан тек құжаттарды ғана емес, базалық жинақты да тексереді. Тәжірибе көрсеткендей, жилет көбінесе жүргізушілердің соңғы сәтте естеріне алатын нәрсесі болып шығады.

Буксирлеу тросы, қосалқы доңғалақ, домкрат: постта не сұрайды

Тәжірибеде қызметкерлер бұзылу немесе жол-көлік оқиғасы кезінде көмектесетін базалық жинаққа назар аударуы мүмкін.

Буксирлеу тросы әдетте беріктік және ұзындық талаптарына сәйкес келуі керек (4-6 метр шегінде). Буксирлеу кезінде ережелерде қарастырылған болса, ескерту белгілері де қолданылуы мүмкін.

Бөлек, қосалқы доңғалақтың, домкраттың және доңғалақты ауыстыруға арналған минималды құралдардың бар-жоғына жиі қарайды. Бұл ретте талаптардың барлық автомобильдер үшін бірдей емес екенін түсіну маңызды.

Егер өндіруші бастапқыда қосалқы доңғалақсыз, оның орнына жөндеу жинағы мен компрессоры бар автомобильді қарастырса, бұл әдетте бұзушылық болып саналмайды.

Бірақ егер зауыттық жинақта толыққанды қосалқы доңғалақ көрсетілген болса, оның жоқтығы станцияда сұрақтар тудыруы мүмкін.

Домкрат көп жағдайда базалық жөндеу жұмыстарын жүргізу мүмкіндігі үшін міндетті элемент болып саналады. Даулы жағдайларда әдетте автомобильге арналған құжаттама мен оның зауыттық жинағы ескеріледі.

Көлікте дәрі-дәрмек жинағынан басқа не болуы керек: пайдалы, бірақ міндетті емес жинақ

Сондай-ақ, өзіңізбен бірге алып жүру міндетті емес, бірақ ұзақ сапарларда немесе қолайсыз ауа райы жағдайында көмектесетін заттар бар.

Жүргізушінің қысқы жинағы: тырнағыш, щетка, күрек, құм

Қыс мезгілінде автомобильде әдеттегі жол жағдайларымен күресуге көмектесетін базалық жинақтың болуы ұсынылады.

Оған әйнектерді мұздан тазартуға арналған тырнағыш, қар тазалайтын щетка, автомобильді қардан шығаруға арналған кішкентай күрек, сондай-ақ көктайғақ жолда дөңгелектердің тұтқасын жақсарту үшін құм немесе тайғаққа қарсы қоспа кіреді.

Мұндай жинақ ауа райы жағдайларына тез әрекет етуге және қыс мезгілінде қозғалыс кезінде қауіпсіздікті арттыруға мүмкіндік береді.

Жазғы жинақ: су, power bank, күннен қорғау

Жаз – бұл жүргізушілердің жүздеген шақырымды ыстық жолда жүріп өтуге мәжбүр болатын ұзақ сапарлар маусымы. Мұндай жағдайларда жолға алдын ала дайындалып, қажетті заттарды өзіңізбен бірге алып жүру маңызды.

Оған су (су балансын сақтау үшін), телефонды жолда зарядтауға арналған power bank, сондай-ақ күннен қорғау құралдары – көзілдірік, крем және бас киім кіруі керек.

Мұндай жазғы жинақ ұзақ сапарды ыңғайлы өткізуге және ыстық пен ұзақ уақыт жолда болудан туындайтын тәуекелдерді азайтуға көмектеседі.

Ұзақ сапарларға арналған: канистрада жанармай, іске қосқыш-зарядтағыш, қосарланған дәрі-дәрмек жинағы

Ұзақ сапарлар кезінде, әсіресе инфрақұрылымы сирек кездесетін тас жолдарда, базалық авариялық жинақтың болуы маңызды. Ол елді мекендерден алыс қиын жағдайда қалып қоймауға және әдеттегі жол мәселелерін тез шешуге көмектеседі.

Оған канистрада жанармай қоры, аккумуляторды іске қосу-зарядтау құрылғысы, сондай-ақ жолдағы кездейсоқ жағдайларға арналған қосарланған дәрі-дәрмек жинағы кіруі ұсынылады.

Мұндай жинақ автомобильдің автономиясын арттырады және ұзақ маршруттарда сенімді сезінуге мүмкіндік береді.

Багаждың нақты қалай тексерілетіні: мифтер мен шындық

Қазақстанда полиция қызметкерлерінің автомобиль багажын тексеруі заң нормаларымен реттеледі және «ерік бойынша» негізсіз жүргізілмейді.

«Көлік құралдарын, шағын кемелерді тінту» 792-бабына сәйкес, автомобильді, соның ішінде багажды тінту, заңды негіздер болған кезде, мысалы, әкімшілік құқық бұзушылық, бағыт беру, арнайы іс-шаралар немесе жүргізушінің келісімімен жүргізіледі.

Басқа жағдайларда жүргізуші тоқтату себебін нақтылауға және белгіленген процедураны сақтауды талап етуге құқылы.

Көпшілік инспектордың кез келген уақытта ешқандай себепсіз «тексеру үшін» багажды ашуы мүмкін деп санайды.

Шын мәнінде, көлік құралын тінту визуалды тексеруден өзгеше. Тінтуді куәлардың қатысуымен немесе бейнежазбамен жүргізеді, процессуалдық құжаттар міндетті түрде ресімделеді.

Осылайша, багажды ашу – бұл талап бойынша формальды процедура емес, заңды негізі болуы және белгіленген тәртіпте тіркелуі тиіс процессуалдық әрекет.

Инспектордың багажды ашуды талап етуге құқығы бар ма?

Иә, тек тиісті негіздер болған кезде ғана, мысалы, әкімшілік құқық бұзушылық, бағыт беру, арнайы іс-шаралар немесе жүргізушінің келісімімен. Бірақ ол үшін куәларды шақырып, тінтуді бейнекамераға түсіруі керек. Куәлар болмаған жағдайда қызметкер хаттамада бұл туралы көрсетуі тиіс.

Көліктегі міндетті жинақ туралы жиі қойылатын сұрақтар (FAQ)

Сақтандыру болса, көлікте дәрі-дәрмек жинағы болуы міндетті ме?

Сақтандырудың (міндетті автокөлік иелерінің жауапкершілігін сақтандыру) болуы автомобиль жинағының міндетті талаптарын алмастырмайды. Қазақстанда дәрі-дәрмек жинағы апаттық тоқтау белгісі мен өрт сөндіргіш сияқты көлік құралының міндетті жабдық элементтеріне жатады.

Ресейлік немесе өзбекстандық дәрі-дәрмек жинағы жарай ма?

Формальды түрде дәрі-дәрмек жинағының шыққан жері емес, белгіленген тізімге және жинақтау талаптарына сәйкестігі маңызды.

Егер дәрі-дәрмек жинағында барлық қажетті алғашқы көмек құралдары болса және мерзімі өтпеген болса, ол әдетте жарамды болып саналады. Тәжірибеде ішіндегі заттардың толықтығы мен жарамдылық мерзімі ескерілуі мүмкін.

Апаттық белгінің жоқтығы үшін айыппұл салына ма?

Иә, апаттық тоқтау белгісінің жоқтығы жол ережесі талаптарын бұзу ретінде қарастырылуы мүмкін.

Сонымен қатар, жол-көлік оқиғасы болған жағдайда оның жоқтығы жолда қауіпсіздікті қамтамасыз етуді қиындатады және оқиғаны ресімдеу кезінде жеке бұзушылық ретінде тіркелуі мүмкін.

Техникалық тексеруден өту үшін автомобильдің багажында не болуы керек?

Техникалық тексеруден өту кезінде әдетте міндетті жинақтың бар-жоғы тексеріледі: апаттық тоқтау белгісі, дәрі-дәрмек жинағы және өрт сөндіргіш. Автомобильдің жалпы техникалық жағдайы, негізгі жүйелердің жұмыс істеу қабілеті және қауіпсіздік талаптарына сәйкестігі де бағаланады.