InfoHub Logo

Мәжіліс депутаты Бакытжан Базарбек жеке сот орындаушыларының (ЖСО) жұмысындағы елеулі заңбұзушылықтарды әшкереледі. Оның айтуынша, Бас прокуратураның ұсынысы бойынша кейбір ЖСО ақшаны, тіпті алиментке арналған қаражатты да жымқырған.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Мәжілісмен бұл мәселені атқарушылық іс жүргізуді жетілдіру мәселелері бойынша заң жобасын талқылау кезінде көтерді. Аталған заң жобасы бірінші оқылымда қаралып жатыр.

Бас прокуратураның ұсынысы

Депутат Базарбектің айтуынша, талқыланып жатқан түзетулердің негізінде 2022 жылғы 5 шілдедегі Бас прокуратураның ұсынысы жатыр.

«Бұл жағымсыз естілуі мүмкін, бірақ біз мұндай заңды неге қабылдап жатқанымызды білуіміз керек», - деді депутат.

Базарбектің сөзіне қарағанда, Бас прокуратура ұсынысы бойынша 88 жеке сот орындаушысы 660 түрлі алаяқтық пен махинация жасаған.

Алимент ақшасын жымқыру фактілері

Депутат құжатта сот қадағалау органының мәліметінше, заңбұзушылықтарға жол берген жеке сот орындаушыларының тізімі келтірілгенін айтты. Базарбек Мәжіліс залында бірнеше есімді атап өтті.

Мысал ретінде, ол Бас прокуратураның ұсынысына сәйкес, ЖСО кәмелетке толмаған балаларға арналған алимент қаражатын, олардың асырау ақысын жымқырып, өздеріне жұмсаған жағдайларды атап өтті.

«Павлодар облысында бір ЖСО үш жыл ішінде кәмелетке толмаған балаларға арналған алимент төлеміне бағытталған ақшаны иемденіп алған», - деді Базарбек.

Депутат сондай-ақ Алматыда 9 жеке сот орындаушысының 23 миллион теңгені, Қарағанды облысында 110 миллион теңгені заңсыз алып, өз мақсаттарына жұмсағанын мәлімдеді. Ақмола облысында үш жеке сот орындаушысы бюджетке аударылуы тиіс сомаларды иемденіп алған.

Бұдан бөлек, Базарбектің айтуынша, Батыс Қазақстан облысында қаражатты жеке сот орындаушыларының жұбайлары мен жақын туыстарына аударған фактілер анықталған. Депутат сондай-ақ 16 ЖСО-ның 134 жағдайда ақшаны аудармағанын және «олар іс жүзінде жоғалып кеткенін» айтты.

Жауапкершілік мәселесі

Базарбек Бас прокуратура ұсыныс жасағаннан кейін неге барлық бұзушылар жауапқа тартылмағанына таңданыс білдірді.

«88 ЖСО-ның тек 9-ы ғана, олардың кейбірі бұл ақшаны ұрлаған, жауапкершіліктен босатылды. Оларға қатысты қылмыстық істер қозғалмады, лицензиясынан айыру туралы іс жүргізу басталмады. Әділет министрлігі бұл лицензияларды кері қайтарып алу туралы талап арыз бермеді», - деді депутат.

Оның айтуынша, сондықтан қабылданып жатқан заң жобасы «атқарушылық іс жүргізу саласын әділетсіз жеке сот орындаушыларынан тазартуы тиіс».

Азаматтардың құқықтарын қорғау

Базарбек түзетулердің атқарушылық іс жүргізуде азаматтардың қорғалуын күшейтетінін атап өтті. Атап айтқанда, борышкерлерді үйінен шығару туралы 10 күн бұрын хабардар ету, талап ету мерзімі өткен жағдайда мәжбүрлеп орындату шараларын жою, сондай-ақ мемлекеттік жәрдемақылар мен өзге де әлеуметтік төлемдерден өндіріп алуды 25 пайыздан асырмау ұсынылады.

Бұдан басқа, заң жобасы ЖСО-ның жауапкершілігін күшейтуді ұсынады: біліктілікті тексеруді қамтитын аттестаттау енгізу, көмекшілер мен тағылымгерлерге қойылатын талаптарды қатайту, жеке сот орындаушыларының қызметін бақылау жөніндегі әділет органдарының өкілеттіктерін кеңейту, сондай-ақ ЖСО шоттары бойынша банк анықтамаларын талап ету құқығын беру.

«Бұл заң жобасымен біз бірінші кезекте өндіріп алушының емес, қарапайым азаматтың мүддесін бірінші орынға қоямыз. Адамды бірінші орынға қоятын уақыт келді», - деп қорытындылады Базарбек.