InfoHub Logo

Freedom Holding Corp. компаниясының бір клиент алдындағы қарызы бір жылда үш еседен асып, 2,36 млрд долларға жеткені туралы жылдық есепте көрсетілді. Бұл сома компанияның жалпы клиенттік міндеттемелерінің 10%-дан астамын құрайды.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Америка Құрама Штаттарының Комиссиясы мен биржаларға (SEC) ұсынған есепте 2026 жылғы 31 наурыздағы жағдай бойынша бұл көрсеткіш 2 368 911 мың доллар болса, 2025 жылғы 31 наурызда 731 363 мың доллар болған. Бұл дегеніміз, компанияның аты аталмаған клиент алдындағы міндеттемесі бір жыл ішінде үш еседен артық өскен.

Түрлі болжамдар мен тергеулер

Бұған дейін, 2025 жылдың 12 шілдесінде ҚазТАГ Deutsche Welle-ге сілтеме жасап, миллиардер Тимур Түрловтың Ресейдің "Роснефть" компаниясының басшысы Игорь Сечиннің ақшасын басқаратыны туралы болжамдар айтылғанын хабарлаған болатын. Сечиннің өзі "кремльдің қалтасы" ретінде сипатталады.

ҚазТАГ бас редакторы Амир Касеновтің резонансты видеоүндеуінде айтылғандай, осы материалдан кейін бір апта өтпей, яғни 2025 жылдың 18 шілдесінде ҚазТАГ басшылығына қатысты қылмыстық іс қозғалды. Қызығы, 12 мен 18 шілде аралығында Түрлов пен "Фридом" туралы басқа ешқандай жарияланым болмаған, ал Сечин туралы материал қылмыстық іс материалдарында жоқ.

Халықаралық санкциялар мен компанияның есебі

Игорь Сечин 2014 жылдан бері Украинадағы тұрақсыздыққа қатысы бар деген айыппен АҚШ санкцияларына ілінген. Оған АҚШ-қа кіруге тыйым салынған, ал американдық банктердегі мүлкі тәркіленген. 2022 жылдан бастап Сечинге қарсы Еуропалық Одақтың 27 елі санкция салған. Ол Ресей президенті Владимир Путиннің жақын кеңесшілерінің, достарының және "ықпалды одақтастарының" бірі ретінде аталған.

Бұған дейін, 3 маусымда Freedom компаниясының жылдық есебінде 153 млн доллар таза пайда көрсеткені белгілі болды. Журналист Аян Шарипбаев бұл көрсеткіштің компанияның 613 млн доллар (шамамен 320 млрд теңге) шығынға ұшырағаны туралы мәлімдемесіне қайшы келетінін айтты. Шарипбаев Түрловтың холдингі Америкаға жалған ақпарат берген немесе Қазақстан тергеуінде өтірік айтқан деген пікір білдірді. Бұл жағдайлар қылмыстық жазаланатын әрекеттер болып табылады.

ҚазТАГ бұған дейін хабарлағандай, мұндай әрекеттер үшін Түрловқа АҚШ-та 20 жылға дейін, ал Қазақстанда 12 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы кесілуі мүмкін.

Сонымен қатар, Freedom Holding Corp. компаниясының мемлекеттік және квазимемлекеттік қарыздар есебінен табыс тауып отырғаны да анықталды. Компания сондай-ақ Қазақстанның салық реформасын тәуекел ретінде қарастырған. Сонымен қатар, компанияның жасанды интеллект үшін деректерді өңдеу орталықтарын (ЦОД) құру жобасымен байланысты көптеген тәуекелдерді мойындағаны белгілі болды.

6 маусымда Freedom Holding Corp. компаниясының SEC-ке берген есебінде Қазақстанның салық реформасын тәуекелдер қатарына қосқаны хабарланды. 8 маусымда компанияның жасанды интеллект үшін деректерді өңдеу орталықтарын (ЦОД) құру жобасымен байланысты көптеген тәуекелдерді мойындағаны белгілі болды. Бұл жоба Қазақстандағы стратегиялық маңызы бар мегажоба ретінде саналады.

8 маусымда ҚазТАГ Петропавл сотындағы тергеу барысында Түрловтың "Фридом Банк Казахстан" арқылы ондаған миллион теңгені "Фридом Финанс" қызметкерлеріне аударғаны анықталғанын хабарлады. 9 маусымда ҚазТАГ миллиардер Тимур Түрловтың құрылымдарының санкцияға іліккен тұлғалар алдындағы міндеттемелерінің шамамен 188 млн доллар екенін хабарлады. Қызығы, 9 маусымда Еуропалық Одақ Қазақстан компанияларына санкция салатынын мәлімдеді.

9 маусымда адвокат Юлия Малюкованың кәсіби қызметіне заңсыз араласу туралы хабарлауы және сот процесінің кейінге шегерілуі туралы мәліметтер жарияланды. Бұған дейін Мәжіліс депутаты Ермұрат Бапи Касеновтің ісінің "жоғары кабинеттерде" талқыланып жатқанын және "ФСБ-ның аргументтері" бар екенін айтқан болатын.

2 маусымда ҚазТАГ бас редакторы Амир Касеновтің президент Қасым-Жомарт Тоқаевқа жолдаған видеоүндеуі жарияланды. Кейіннен адвокат Юлия Малюкова Касеновтің тергеудің объективтілігіне деген сенімін жоғалтқанын хабарлады. 2 маусымда ҚазТАГ қазақстандықтардың, соның ішінде журналистердің Касеновке қолдау білдіргенін хабарлады. 3 маусымда құқық қорғаушы Евгений Жовтис сотқа деген сенімнің әлсіз екенін атап өтті. 4 маусымда адвокаттар Тоқаевқа үндеу жасап, адамдардың сот әділдігіне деген сенімін жоғалта бастағанын айтты. 5 маусымда мемлекет басшысы "Заң және Тәртіп", "Әділетті Қазақстан" және "Тыңдайтын мемлекет" ұғымдарын қайталады.