InfoHub Logo

Астана мен Алматы қалаларында тұратын қазақстандықтар соңғы уақытта коммуналдық қызметтерге төленетін шоттардың күрт өскеніне шағымдануда. Әлеуметтік желілерде бұл мәселе қызу талқыланып, тұрғындар өздерінің төлем құжаттарын жариялап жатыр. Жағдайға қатысты Табиғи монополияларды реттеу комитеті (ТМРК) ресми түсініктеме берді.

Тұрғындардың айтуынша, жыл басындағы бірыңғай есептеу орталығының шоттарында жылытуға арналған төлемдер алдыңғы айлармен салыстырғанда бір жарым-екі есеге артқан. Бұл туралы редакцияға да хабарламалар келіп түскен.

Тұрғындардың шағымдары

Мысалы, Астанадағы кейбір тұрғын үй кешендерінде пәтерлердің бір бөлігі жалпы үйдің есептегіші бойынша, ал екінші бөлігі шаршы метріне 195 теңге есебімен норматив бойынша төлегені туралы ақпарат тарады. Бұл жағдай тұрғындар арасында түсініспеушілік тудырды.

Комитеттің жауабы

Табиғи монополияларды реттеу комитетінің баспасөз қызметі мәлімдегендей, қазіргі уақытта электрмен жабдықтау, жылумен жабдықтау, сумен жабдықтау және су бұру сияқты реттелетін коммуналдық қызметтерге тарифтерді көтеруге мораторий жарияланған. Осы кезеңде тарифтерді қайта қарау немесе көтеру жүргізілген жоқ.

Комитет өкілдерінің айтуынша, желтоқсан 2025 жыл мен қаңтар 2026 жылға арналған жылу ақысы жалпы үй есептегіштерінің нақты көрсеткіштері бойынша есептелген. Бұл сомалар пәтер ауданына пропорционалды түрде бөлінген. Қаңтар айындағы шоттардың өсуі жылыту маусымында жылу энергиясын тұтынудың артқанымен байланысты.

Астанада желтоқсан айында орташа температура -8°C болса, қаңтарда ол -14,3°C дейін төмендеген. Бұл жылу энергиясын тұтынудың артуына және төлем құжаттарындағы сәйкес көрсеткіштерге әкелген.

ҚҚС-тың әсері

Сонымен қатар, комитет өкілдері реттелетін коммуналдық қызметтерге арналған тарифтердің ҚҚС-сыз бекітілетінін атап өтті. Қызметтерді нақты көрсету кезінде ҚҚС салық заңнамасының талаптарына сәйкес төлем құжаттарына қосылады. Бұл төлем сомасының өсуіне әкеледі. Орта есеппен, бұл көрсеткіштердің 3-4%-ға артуына әсер етеді, бұл тарифтің өсуі болып саналмайды.

Мысалы, 500 теңгелік қызметке 12% ҚҚС қосылса, салық 60 теңге болады да, жалпы сома 560 теңгеге жетеді. Егер ҚҚС мөлшерлемесі 16% болса, салық 80 теңге, жалпы сома 580 теңге болады. Яғни, төлемнің нақты өсуі 20 теңге немесе бұрынғы соманың шамамен 3,6%-ы.

Төлем шоттарында тек реттелетін коммуналдық қызметтер ғана емес, сонымен қатар бәсекелес ортада көрсетілетін қызметтер де қамтылуы мүмкін. Оларға телекоммуникациялық қызметтер, лифт шаруашылығын пайдалану, жалпы мүлікті күтіп ұстау және басқа да қосалқы қызметтер кіреді. Осыған байланысты, шоттағы жалпы соманың өсуі тек коммуналдық ресурстарды тұтыну көлемі мен салықтық құрамдас бөлікке ғана емес, сондай-ақ аталған қосалқы қызметтер бойынша төлемдердің өзгеруіне де байланысты болуы мүмкін.

Шағымдар бойынша

Комитет шағымдардың жеке сипатта екенін және нақты тұрғын үйлерге қатысты есептеулердің ерекшеліктерімен (тұтыну көлемі, бөлу дұрыстығы, көрсеткіштерді тіркеу мерзімі, қайта есептеулердің болуы, уақтылы төленбеуі және т.б.) байланысты екенін атап өтті. Тұрғындарға толық түсініктеме алу және есептеулерді тексеру үшін қызмет көрсетушіге – есептеуді жүзеге асыратын табиғи монополия субъектісіне тікелей жүгіну ұсынылады.

Егер мәселе шешілмесе немесе тұтынушы алынған жауапқа қанағаттанбаса, ол өз өңіріндегі комитеттің аумақтық департаментіне шағымдана алады немесе «e-Otinish» азаматтардың өтініштерін қабылдау және өңдеу бірыңғай платформасы арқылы өтініш бере алады. Негіздері болған жағдайда, заңнама аясында қызмет көрсетушіге жоспардан тыс тексеру жүргізілуі мүмкін.

Әлеуметтік жағынан осал топтағы азаматтар үшін тұрғын үй көмегі тетігі қарастырылған. Егер коммуналдық қызметтерге арналған шығындар отбасының жиынтық табысының белгіленген үлесінен асса, атаулы қолдау көрсетіледі.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.