InfoHub Logo

Ерлан Нигматулинге тиесілі EkibastuzFerroAlloys ферроқорытпа зауыты алдағы алты жылдан астам уақыт бойы электр энергиясын нарықтағы бағадан үш есе арзан сатып алатын болады. Бұл туралы арнайы қаулыда жазылған.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Инвестициялық тарифтің мәні

EkibastuzFerroAlloys зауыты 76 ай бойы, яғни 6 жылдан астам уақыт бойы Экибастұз ГРЭС-1 станциясынан жеңілдікпен электр энергиясын алады. Бұл туралы үкімет қаулысымен бекітілген тізімде жарияланған. Бұл жеңілдік зауыттың өндірістік шығындарын азайтуға бағытталған.

Зауыттың құрылысы және іске қосылуы

EkibastuzFerroAlloys ферроқорытпа зауыты 2021 жылы Қазақстан Даму Банкінің (ҚДБ) қаржыландыруымен салына бастады. Жобаның жалпы құны 92,2 млрд теңге болса, оның 72 млрд теңгесі ҚДБ-ның несиесі есебінен игерілді. Өткен жылдың күзінде қуаттылығы жылына 240 мың тонна ферросилиций өндіретін зауыт іске қосылды. Кәсіпорын Экибастұз ГРЭС-1 станциясына жақын орналасқан.

Жеңілдіктің себептері мен салдары

Ферроқорытпа өндірісінде электр энергиясының үлесі өте жоғары. Сондықтан энергетика саласын басқаратын вице-министрдің бұрын Павлодар облысында жұмыс істегенін ескерсек, бұл жобаға қолдау көрсетілгені түсінікті. Сонымен қатар, жергілікті прокуратура да зауытты іске қосуға көмектескен.

Алайда, бұл жағдай басқа да ферроқорытпа зауыттарына қатысты сұрақтар тудырады. Мысалы, Қарағандыдағы YDD Corporation зауыты 2025 жылы электр энергиясын тұтынуды азайтқан, бұл өндірістің төмендегенін көрсетуі мүмкін. Сонымен қатар, АҚШ қазақстандық ферросилицийге, соның ішінде YDD Corporation компаниясына 16,82% баж салығын енгізген болатын.

Электр энергиясы нарығындағы жағдай

Қазіргі таңда Қазақстанда электр энергиясын бірыңғай сатып алушы моделі жұмыс істейді. Бұл жүйе бойынша энергия әртүрлі бағамен сатып алынып, орташа бағамен ірі тұтынушыларға сатылады. Соңғы деректер бойынша, 2026 жылға арналған орташа көтерме баға 1 кВт/сағ үшін 32,86 теңге (ҚҚСсыз) болады деп жоспарланған. Ал EkibastuzFerroAlloys зауыты бұдан үш есе арзан энергия алады.

Бұл жағдай Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің назарын аударуы тиіс. Өйткені, ERG, "Қазцинк", Qarmet сияқты ірі өнеркәсіп топтарының өздерінің арзан энергия көздері бар. Олар энергия тапшылығы кезінде бірыңғай сатып алушыдан энергия алып, орташа бағаны көтеруі мүмкін. Сондай-ақ, халыққа қызмет көрсететін РЭК-терге берілетін жеңілдіктер де орташа бағаның өсуіне әсер етеді.

Жалпы, егер барлық жеңілдіктер мен ерекшеліктер алынып тасталса, бірыңғай сатып алушының орташа бағасы бірнеше теңгеге төмендеуі мүмкін.

Айта кетейік, жақында Chevron Direct Investment Fund компаниясы Сергей Канның Павлодар облысында ферроқорытпа өндіретін зауыт салу жобасына инвестиция салатыны хабарланған.