InfoHub Logo

Еліміздегі жанармай құю станциялары (ЖҚС) Аи-92 бензині мен дизель отынының бөлшек сауда бағасын біртіндеп өсіру тәжірибесінен бас тартты. Сәуір айының 1-інен бастап баға өсіміне мораторий алынғанына қарамастан, бұған дейін бұл отын түрлерінің құны айына бір теңгеден ғана көтеріліп келген еді. Алайда, өткен демалыс күндері Qazaq Oil желісі (PetroRetail компаниясы) Аи-92 бағасын бірден үш теңгеге, яғни 1,3%-ға қымбаттатып, бір литрін 243 теңгеге жеткізді. Бұған дейін, небәрі бір апта бұрын, осы желіде бензин құны 239 теңгеден 240 теңгеге дейін өскен болатын.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Дизель отыны да дәл солай қымбаттап, бір литрі 333 теңгеге жетті. Мақала жазылған сәтке дейін осы ЖҚС желісіндегі бөлшек сауда бағалары келесідей болды:

Бағаның өсу себептері

Аи-92 бензині мен дизель отынының бағасы елордадағы басқа да бірқатар ЖҚС-та көтерілді. Қызығы, Qazaq Oil желісінде Аи-95 және Аи-98 бағалары сәуір-маусым айларында өспей, тиісінше 315 және 355 теңге деңгейінде сақталды. Аи-92 және дизель отыны ең көп қолданылатын отын түрлері болғандықтан, олардың бағасының өсуі такси қызметтері мен тауарлар мен жүктерді жеткізу құнын арттырады.

Бұрынғы бағалар мен мораторий

Сәуір айының басында Аи-92 бағасын көтеру құқығын алғашқылардың бірі болып Qazaq Oil ЖҚС желісі пайдаланды. Атап айтқанда, елордада бұл желіде бір литр Аи-92 бағасы 237 теңгеден (бұл баға 2025 жылдың қазан айынан бері сақталып келген) 238 теңгеге, ал бір литр жаздық дизель отыны 327 теңгеден (бұл баға да қазан айынан бері өзгермеген) 328 теңгеге дейін өскен еді.

31 наурызда Қазақстанда Аи-92 бензині мен жаздық дизель отынына бөлшек сауда бағасын көтеруге мораторий аяқталды. Бұл мораторий 2025 жылдың 16 қазанында енгізілген болатын. Осылайша, сәуір айының 1-інен бастап жанармай құю станциялары (ЖҚС) желілері отын бағасын көтеру құқығына ие болды. Дегенмен, барлық ЖҚС желілері бағаны асығыс көтере қоймай, сәуірде Аи-92 және дизель отынының бір литрін бір теңгеге, ал мамырда тағы бір теңгеге ғана көтерді.

Болашаққа болжам

Соңғы жылдардағы тәжірибеге сүйенсек, Qazaq Oil (компания сайтында желіде 370-тен астам ЖҚС жұмыс істейтіні көрсетілген) мемлекет реттейтін отын түрлерінің (Аи-92 және жаздық дизель отынына бөлшек сауданың шекті бағалары 2025 жылдың басына дейін мемлекет тарапынан реттеліп келді, ал 2025 жылдан бастап баға белгілеу еркін болды), сондай-ақ басқа да жанармай түрлерінің (Аи-95, Аи-98, қысқы дизель отыны) бағасын алғашқылардың бірі болып көтерген. Кейіннен оны басқа ЖҚС желілері жалғастырды.

Аи-98 бағасы мораторий басталғаннан бері 12,3%-ға, Аи-95 бағасы 9%-ға қымбаттады. Осылайша, Аи-92 және дизель отынының бөлшек сауда бағалары соңғы айларда Аи-98 және Аи-95-те байқалған бағаның кейінге шегерілген өсімін «қуып жетуі» мүмкін, бұл көрсетілген 9-12,3% өсімге әкеледі.

Тіпті 9%-дық өсім болған жағдайда да, Аи-92 және дизель отыны бағасы айтарлықтай өседі – бензин үшін литріне 21,33 теңге, ал дизель отынына 29,43 теңге (бұл көрсеткішке бір теңгелік өсім қосылған). Егер өсім Аи-98 сияқты 12,3% құраса, онда бағалар сәйкесінше 29,15 теңгеге және 40,22 теңгеге көтеріледі.

ҚР Ұлттық банкінің төрағасы Тимур Сүлейменов бастапқыда жанармай бағасының өсуі біртіндеп жүретінін болжаған еді, алайда кейіннен Ұлттық банкте мотор отыны мен коммуналдық тарифтер құнының өсуі ресми инфляция деңгейінен жоғары болатыны нақтыланды. Вице-министр энергетики Ерлан Ақбаров та Аи-92 және дизель отыны бағасының біртіндеп өсетіні туралы пікірмен келіскен болатын. Оның айтуынша, Аи-92 және дизель отынының құны өткен жылғыдай болады, жыл басында бұл отын түрлерінің бағасы еркіндік алған еді. Сол кезде бағалар әдетте бір ретте 1-2 теңгеден көтерілетін. Егер сценарий осылай жалғасса, ЖҚС желілері табыс жоғалтуды өтеу үшін Аи-92 және дизель отынына дерлік апта сайын бағаны көтеруге мәжбүр болар еді. Әрине, ЖҚС иелері бұл процесті жеделдетуді жөн көрді.