InfoHub Logo

Қазақстанда су тапшылығы жиілеп бара жатқаны белгілі. Алайда, елдегі мол жер асты суының қорлары неге толық пайдаланылмайды және бұл мәселеге кім жауапты деген сұрақтар туындайды. Мемлекеттің су ресурстарын басқару жүйесіндегі кемшіліктер мен оның тиімсіздігі туралы мәселе көтерілді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Жер асты суының әлеуеті

Сенат депутаттарының мәліметінше, Қазақстанда жер асты суының мол қоры бар, бірақ оның тек 3,5 пайызы ғана игеріліп келеді. Елде 4803 кен орны анықталып, тәулігіне 43,2 млн текше метр су қоры бекітілгенімен, бұл ресурстардың басым бөлігі әлі де тиімді пайдаланылмай отыр.

Су ресурстарын басқару жүйесі

Соңғы жылдары ғана Қазақстанда жер асты суларын басқару жүйесін құру жұмыстары басталған. Жаңа Су кодексі мен 2030 жылға дейінгі стратегия аясында сала реттелуде. 2024 жылы ғана жер асты суларын барлау, мониторинг және есепке алу функцияларын біріктірген «Қазгидрогеология» ұлттық қызметі құрылды.

Ресурстардың жай-күйі 4000-нан астам бақылау ұңғымалары арқылы бақыланып, деректер жыл сайын өңірлер бойынша жүйеленеді. Сонымен қатар, цифрландыру дамытылуда: WaterBase ақпараттық жүйесі пилоттық режимде жұмыс істеп, болашақта су ресурстарын талдау және болжау үшін бірыңғай ұлттық платформаға интеграциялау жоспарлануда.

Кедергілер мен жауапкершілік

Премьер-министр Олжас Бектенов «Қазгидрогеологияның» жабдықтары жаңартылып, халықаралық серіктестердің қолдауымен аналитикалық орталық құрылғанын, мамандар даярланып, 2040 жылға дейінгі жер асты суларын пайдаланудың ұзақ мерзімді тұжырымдамасы әзірленіп жатқанын хабарлады. Алайда, ресурстарды шаруашылық айналымына тартуға кедергі келтіретін экономикалық немесе инфрақұрылымдық факторлар нақтыланбаған. Сондай-ақ, саланы басқарудың бірыңғай орталығы анықталмаған. Цифрлық шешімдер мен мониторинг жүйелерін интеграциялау сияқты бастамалардың көпшілігі әлі де әзірлеу немесе пилоттық енгізу кезеңінде.