Photo: Ayazhan (https://www.pexels.com/@ayazhan-3173683) / Pexels
- 09 мау. 2026 05:01
- 29
Сот процесін асығыс өткізуге тырысуда – ҚазТАГ бас редакторының жұбайы
Астана. 8 маусым. ҚазТАГ – Сот бас редактор Амир Касеновқа қатысты істі асығыс қарауға тырысып жатыр. Бұл туралы оның жұбайы Айгүл Касенова мәлімдеді.
Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
«Менің жұбайым, ҚазТАГ бас редакторы Амир Касеновтың ісін сот асығыс қарағысы келеді. Бұған дейін істің Алматыдағы Алмалы аудандық сотында 15 маусымда офлайн режимде өтетінін білген едік. Мен Амирдің сыртқы әлеммен байланыс жасаудың жалғыз жолымын және оны әрдайым өзіммен бірге алып жүремін. Сондықтан мен де онымен бірге Алматыға баруым керек. Біздің үш кішкентай баламызды да бірге алып барамыз, себебі оларды қарауға ешкім жоқ. Жазғы демалыс маусымы және авиабилеттердің қымбаттығын ескеріп, біз Алматыға бес қайтарымсыз билетті көп ақшаға алдын ала сатып алғанбыз. Алайда, бүгін сот отырысының мерзімін кенеттен 11 маусымға ауыстырғанын білдік», - деп жазды Касенова дүйсенбі күні өзінің әлеуметтік желідегі парақшасында.
Ол адвокаттардың көпшілігінің басқа істерін жоспарлап қойғанын және 11 маусымда қатыса алмайтынын атап өтті.
Соттың шешіміне наразылық
«Оның үстіне, «Фридом Финанс» адвокаттары да 11 маусымда қатыса алмайтындарын мәлімдеді. Барлығы отырысты 15 маусымда өткізу қажеттігін айтып отыр. Тек сот қана бұған қарамастан 11 маусымда келуді талап етеді. Мен сотқа билеттердің қайтарылмайтынын, жаңа билеттер сатып алуға ақшамыз жоқ екенін түсіндіріп, соттан бізге қосымша қаржылық қиындық тудырмауын өтінгенмін. Алмалы аудандық сотынан әлі жауап ала алмадым. Бұған дейін Амир іс материалдарымен танысуға үлгермей тұрып, сотқа берілгенін айтқан болатын. Егер біз билетке қосымша ақша тапсақ та, Амир адвокаттарынсыз сотқа келуге мәжбүр болады. Міне, біздің соттан көрген «Заң және тәртіп», «Әділетті Қазақстан» және «Тыңдайтын мемлекет» дегендері осындай», - деп қосты Касенова.
Бұған дейінгі оқиғалар
Естеріңізге сала кетейік, 2 маусымға қараған түні Касеновтың жақын досы Елдар Жүргенов ҚазТАГ бас редакторының президент Қасым-Жомарт Тоқаевқа бейнеүндеуін жариялаған болатын.
Кейінірек, 2 маусымда адвокат Юлия Малюкова өзінің қорғауындағы Амир Касеновтың тергеудің объективтілігі мен бейтараптығына деген сенімін жоғалтқанын хабарлады. Одан кейін ҚазТАГ бас редакторының жұбайы Айгүл Касенова да мәлімдеме жасады. 2 маусымда кешке ҚазТАГ қазақстандықтардың, соның ішінде беделді журналистердің Касеновқа қолдау білдіргенін хабарлады. 3 маусымда Мәжіліс депутаты Ермұрат Бапи парламентшілерге қатысты сынға жауап бере отырып, Касенов ісі бойынша «жоғары кабинеттерде кейбір ФСБ-лық дәлелдер бар» деп мәлімдеді. 3 маусымда Қазақстанның беделді құқық қорғаушысы Евгений Жовтис Касеновтың қылмыстық қудалануы мен бейнеүндеуіне қатысты пікір білдіріп, «тәуелсіз сотқа үміт арту әлсіз» екенін атап өтті. Қызығы, келесі күні, 4 маусымда адвокаттардың Тоқаевқа жолданған үндеуі пайда болды, онда «адамдар сот әділдігіне деген сенімін жоғалта бастады» делінген. Ал 5 маусымда мемлекет басшысының өзі «Әкімшілік әділсот және оның заң үстемдігін қамтамасыз етудегі рөлі» атты халықаралық форумда «Заң және тәртіп», «Әділетті Қазақстан» және «Тыңдайтын мемлекет» туралы айтты. Бұл сөздерді ҚазТАГ бас редакторы Амир Касенов бұған дейін мемлекет басшысына жолдаған бейнеүндеуінде де айтқан болатын.
3 маусымға қараған түні Freedom өзінің жылдық есебінде американдық реттеушіге 153 миллион доллар таза жылдық пайда тапқанын хабарлады. Журналист Аян Шарипбаевтың пікірінше, бұл компанияның бас директоры Турловтың әрекеттерінен 613 миллион доллар (шамамен 320 миллиард теңге) шығынға ұшырағаны туралы мәлімдемесіне қайшы келеді. Шарипбаев бұл санды ҚазТАГ бас редакторының президентке бейнеүндеуінен кейін атады. Шарипбаевтың айтуынша, Турловтың холдингі американдық реттеушіге жалған ақпарат берген немесе қазақстандық тергеуді алдаған. Бұл ақпарат Касеновтың Freedom Finance қаржылық есептілігінде көрсетілген мәліметтер мен Қазақстанда мәлімделген шығын арасында айтарлықтай қайшылықтар болуы мүмкін деген бұрынғы ұстанымымен үндес. Екі жағдайда да бұл қылмыстық жазаланатын әрекеттер. Бұған дейін ҚазТАГ хабарлағандай, мұндай әрекеттер үшін Турловқа АҚШ-та 20 жылға дейін, ал Қазақстанда 12 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы кесілуі мүмкін. Қызығы, Шарипбаевтың аталған жарияланымынан кейін оның әлеуметтік желідегі парақшасы қолжетімсіз болып қалды және өзі «техникалық шабуыл» туралы мәлімдеді. 6 маусымда ҚазТАГ Турловтың SEC-ке жалған ақпарат берген болуы мүмкін деген себеппен АҚШ-тың Қазақстандағы елшілігіне ашық хат жариялады.
Ал ҚазТАГ Freedom Holding Corp. есебін зерделей келе, Турлов компаниясының жай акциялар үлесін бағаламай тастауы мүмкін екенін және олар бойынша дивиденд төлеуді жоспарламайтынын анықтады. 4 маусымда ҚазТАГ басшылығына тағылған, журналист Аян Шарипбаев бұған дейін хабарлаған 320 миллиард теңгеге жуық шығынды Freedom Петропавл сотында өндіріп алуға тырысқаны және бұрынғы бас менеджері Виталий Световойдан да талап еткені белгілі болды. 5 маусымда таңертең Freedom АҚШ-қа арналған есебінде Қазақстандағы сыбайлас жемқорлық, қаңтар оқиғаларына ұқсас жаппай наразылықтар мен әскери қақтығыстар қаупі туралы мәлімдегені анықталды. Сол есептен компанияның мемлекеттік және квазимемлекеттік қарыз есебінен байып жатқаны да белгілі болды. 6 маусымда Freedom Holding Corp. АҚШ-қа арналған есебінде Қазақстанның салық реформасын тәуекелдер қатарына жатқызғаны хабарланды. 8 маусымда Freedom Holding Corp. жасанды интеллект (ЖИ) үшін деректерді өңдеу орталықтары (ЦОД) жобасын жүзеге асырумен байланысты көптеген тәуекелдерді мойындағаны анықталды. Қазақстанда мұндай ірі жоба ретінде тек бір ғана «ЦОД Долинасы» белгілі, ол стратегиялық маңызы бар мегажоба болып саналады және оған мемлекет басшысының өзі ерекше назар аударады.
8 маусымда ҚазТАГ Петропавл сотындағы сот отырысы барысында Световойдың миллиардер Турловтың құрылымы арқылы «Фридом Банк Казахстан» АҚ-на ондаған миллион теңгені әртүрлі транштармен Freedom Finance қызметкерлеріне аударғаны анықталды. Бұл туралы ҚазТАГ редакциясының шоттарындағы ақша қозғалысы бойынша банк анықтамалары жәбірленушілерге берілді.