InfoHub Logo

Елімізде зейнетақы жинақтарын мерзімінен бұрын алуға қатысты жаңа ережелер енгізілді. Бұл өзгерістер баспана сатып алу немесе емделуге ақша жұмсағысы келетіндерге тікелей әсер етеді. Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры (БЖЗҚ) азаматтарды алаңдатқан негізгі сұрақтарға жауап беріп, жаңа методология бойынша қолжетімді соманың азаюы мүмкін екенін мойындады.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Неге ескі жүйе тиімсіз болды?

Бұған дейін қолданыста болған әдістеме бойынша, егер салымшы «артық» ақшасын алса, зейнеткерлік жаста айына шамамен 50 мың теңге алатыны есептелген. Бұл сома сол кездегі ең төменгі күнкөріс деңгейіне тең. Алайда, бұл тек адам зейнеткерлік жасқа дейін үзбей және адал жарна аударып отырған жағдайда ғана орындалады. Іс жүзінде көптеген адамдар тұрақты жұмыс істемейді, сондықтан болашақ зейнетақылары ең төменгі күнкөріс деңгейінен төмен түсіп кету қаупі бар. Ал жинақталған зейнетақы елдегі орташа (медианалық) жалақының 15 пайызынан аз болуы мүмкін.

Есептеуде қандай өзгерістер болады?

Жаңа әдістеме қатаң, бірақ неғұрлым болжамды болады. Ол халықаралық стандарттарға (ЕХӘК және ЭЫДҰ) негізделген. Бұл стандарттар бойынша зейнетақы бұрынғы табыстың кемінде 40 пайызын құрауы тиіс.

Бұл баспана мен емделуге ақша алуға қалай әсер етеді?

БЖЗҚ ашық мәлімдегендей, ең төменгі жеткіліктілік шегінің (ЕТЖ) жоғарылауына байланысты, мерзімінен бұрын алуға болатын жинақтар көлемі азаяды. Енді қазақстандықтардың шоттарында бұрынғыдан көбірек ақша қалуы керек. Алайда, қор бұл механизмдердің ешқайсысы жабылмайтынын атап өтті. Азаматтар жаңартылған шектен тыс қалған қаражатты пәтер сатып алуға немесе медициналық қызметтерге жұмсауға заңды құқығы бар. Жаңа шектеулер болашақ зейнеткерлерді кедейшіліктен қорғау мақсатында енгізілгенін мекеме қорытындылады.