2026: Жаңа Салық кодексі майнинг пен құрылысқа қалай әсер етеді

Қазақстанда 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жаңа Салық кодексі күшіне енді. Сергей Путра мен Тимур Нұртаев оның цифрлық майнинг пен құрылыс саласына ықпалын бағалады.

Блокчейн және цифрлық майнинг қауымдастығының вице-президенті Сергей Путраның айтуынша, майнерлерге қатысты салық баптары бұрынғы кодекстен түгелге жуық көшірілген, айтарлықтай өзгеріс жоқ.

Ол жаңа құжатта стейблкоиндерге берілген жеңілдік алынып тасталғанын атап өтті: кез келген цифрлық активті сату не бірін екіншісіне айырбастау жеке және заңды тұлғалар үшін табыс салығын туындатады.

2025 жылы бірқатар шектеулер жеңілдетілді: майнинг компанияларына тек бір қызметпен шектелу талабы алынды, сондай-ақ өндірілген активтердің кемінде 70%-ын АХҚО биржаларында сату міндеті жойылды.

Путра қауымдастықтың басымдығы Үкіметпен тиімді диалог орнатып, икемді, бірақ нәтижелі реттеу құру екенін айтты. Құжаттың қолданылу тетіктері 1 қаңтардан бері нақтыланып жатыр; инвестиция тарту үшін тұрақты реттеу мен болжамды электр тарифтері қажет, салықтық ынталандыру да мүмкін.

Қазақстан құрылысшылар одағының Алматы филиалы директоры Тимур Нұртаев 2026 жылы саланы үш заң айқындайтынын айтты: 2025 жылғы 1 қыркүйекте күшіне енген «Үлестік құрылыс туралы» заң, 2026 жылғы 1 қаңтардан іске кірген Салық кодексі және 2026 жылғы шілдеде енетін Құрылыс кодексі.

Енді құрылыс компаниялары тұрғындардан қаражатты тек «Қазақстан Тұрғын үй Компаниясының» кепілдігімен, жергілікті атқарушы органның рұқсатымен не екінші деңгейлі банктің кредиттік желісі болғанда тарта алады; ҚТК кепілдігі болмаса, жарнама жасауға болмайды.

Тәжірибе талабы да жеңілдеді: Алматы мен Астанада 18 мыңнан 10 мың шаршы метрге, өңірлерде 10 мыңнан 5 мың шаршы метрге төмендетілді. Жоғары пайыздық мөлшерлеме банктерден қаржы тартуды тежеп тұр.

ҚҚС бойынша өтпелі норма енгізілді: 2026 жылғы 1 қаңтарға дейін рұқсат алған не құрылыс басталғанын хабарлаған жобалар пәтер сатқанда ҚҚС төлемейді; 2025 жылғы 31 желтоқсанда рұқсат алынғандар құрылыс кезеңінде 1–1,5 жыл ҚҚС-сыз жұмыс істей алады.

Нұртаевтың айтуынша, енді жеке кәсіпкерлерді жеңілдетілген режиммен тарту мүмкін емес, материалдар мен жұмыстар ҚҚС-пен алынады, бұл өзіндік құнды өсіреді; елде құрылыс материалдарының 50%-дан астамы импортталады.

Мемлекеттік органдар мен депутаттар 2026 жылы іскерлік белсенділік төмендеуі мүмкін екенін айтып отыр; Нұртаев «Отбасы Банкі» мен ҚТК арқылы ипотекалық бағдарламаларды қысқартпай қолдауды ұсынды. «Қазақстан құрылысшылар одағына» 1 750 компания кіреді.

Қазақстан риэлторлары қауымдастығының кеңесшісі Нина Лукьяненко 2026 жыл риэлторлар үшін бейімделу жылы болатынын, салық өзгерістері қаржылық ашықтық талаптарын күшейтетінін мәлімдеді.