InfoHub Logo

Алматы тауларындағы Көкжайлауды дамыту жобасы қайта жанданып, жаңа басшылық пен жаңа жоспарлармен алға жылжуда. Алайда, бұл жобаның өткендегі даулы тарихы мен экологиялық салдарына қатысты сұрақтар әлі де өзекті.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Жобаның жандануы және жаңа басшылық

2025 жылы жарияланған кешенді жоспардан кейін Алматы таулы кластерін дамыту және Көкжайлауда курорт салу жоспарлары қайта күн тәртібіне шықты. Жоба аясында 655,9 миллиард теңге көлеміндегі ауқымды инвестициялар мен жаңа туристік инфрақұрылым, соның ішінде канагат жолдары, қонақүйлер мен трассалар салу көзделген болатын. Жоба басынан бастап көп жылдан бері қоғамдық пікірталас тудырып келе жатқан Көкжайлау шатқалын игеру идеясын қамтыды. Кейіннен билік Almaty Superski мастер-жоспарын ұсынды, оның аясында бірнеше таулы аймақты біріктіру және курорттық инфрақұрылымды кеңейту қарастырылды.

Жобаны іске асыруға «Kazakh Tourism Development Ltd» компаниясы жауапты болып, Алматы тау инфрақұрылымын жобалау және басқару үшін «Almaty Tau Management» ЖШС құрылды. Бұл компанияны бұған дейін спорт индустриясымен және шаңғы жарыстарымен байланысы болған шетелдік маман Жан-Пьер Барало басқарады.

Мемлекеттік сатып алулар және «дежавю» сезімі

«Almaty Tau Management» компаниясы мемлекеттік сатып алулар арқылы бюджет қаражатын белсенді игере бастады: кеңсе жалдау, техника, автокөлік және сақтандыру қызметтерін сатып алуда. Бұл жағдай «дежавю» сезімін тудырады, өйткені бұған дейін Көкжайлау жобасымен айналысқан «Almaty Mountain Resorts» ЖШС осыған ұқсас рөл атқарған болатын. Сол кезде жоба экологтар мен қоғам белсенділерінің қатты қарсылығына ұшырап, кейін тоқтатылған еді. Енді бұл мәселе жаңа ұйымдастырушылық формада қайта көтеріліп отыр, бірақ таулы аумақты игеру бойынша ұқсас идеялармен.

Компания кеңсе жабдықтары, қызметкерлерді өмірді сақтандыру, сондай-ақ 23,2 миллион теңгеге автокөлік сатып алу сияқты мемлекеттік сатып алуларды жүзеге асырған. Техникалық спецификацияда қалалық және таулы жерлерде, соның ішінде жолсыз жағдайда пайдалануға арналған, жаңа көлік құралы талап етілген. Сонымен қатар, басшылыққа арналған ноутбук пен компьютерлер де сатып алынған.

«Almaty Superski» жобасы және халықаралық серіктестер

2025 жылдың мамыр айында Алматы таулы кластерін дамытудың мастер-жоспары ұсынылды. Бұл жобада «Almaty Superski» атауы алғаш рет айтылды. Жоба аясында «Шымбұлақ», «Ой-Қарағай», «Пионер», Кимасар және Бұтақовка аймақтарын қамтитын орталық аймақ құру көзделген. Жоспар бойынша, тау шаңғысы трассаларының ұзындығы 227 шақырымнан 700 шақырымға дейін ұлғайтылып, көтергіштер саны 16-дан 58-ге дейін жеткізіледі. Бұл жобаға Франция, АҚШ және Андоррадан келген халықаралық компаниялар серіктес ретінде тартылмақ. Атап айтқанда, Андоррада орналасқан және тау шаңғысы курорттарын дамыту мен басқаруға маманданған «Pas Grau Internacional» (PGI) компаниясының президенті Жоан Виладомат бұл жобаға белсенді қатысуда.

Экологиялық аспектілер

Жақында Forbes басылымы Көкжайлаудағы тау шаңғысы курортының жобасы жаңартылғанын және бұрынғы 2014 жылғы нұсқамен салыстырғанда қоршаған ортаға әсер ету көрсеткіштерінің артқанын атап өтті. Жаңа деректер бойынша, курорт жыл бойы жұмыс істеуге есептелген, тәулігіне 15 мыңға дейін адам қабылдайды. Жалпы құрылыс алаңы шамамен 2,8 мың гектарды құрайды. Жоба аясында 65 шақырымға дейін тау шаңғысы трассасын құру, 16 көтергіш орнату, сондай-ақ қонақүй және коммерциялық нысандар салу жоспарланған.

Жобаны іске асыру кезіндегі ластану көрсеткіштері 19,3 тоннадан 104,9 тоннаға дейін артқан. Құрылыс кезеңіндегі болжамды ластану көлемі 53 тоннадан 498 тоннаға дейін өскен. Су тұтыну параметрлері де өзгертілді: құрылыс кезінде жылына 12,4 мың текше метр су орнына 67 мың текше метр су пайдаланылады деп жоспарлануда. Пайдалану кезінде тәуліктік су тұтыну 2700 текше метрді құрайды. Жасанды қар жаудыру жүйесі үшін жыл сайын 355 мың текше метр су қажет болады. Жоба бойынша 500-ден астам қар бүріккіш орнату және жергілікті өзеннен су алатын жасанды су қоймаларын құру көзделген. Дегенмен, жобалаушылар құрылыс және пайдалану кезінде қоршаған ортаға әсер етуді «орташа» деп бағалайды.

Жобамен жұмыстар 2026 жылдың маусымынан 2028 жылға дейін жүргізіліп, нысан 2029 жылы пайдалануға беріледі деп күтілуде.