InfoHub Logo

Freedom Holding Corp. компаниясы, миллиардер Тимур Тұрлов басқаратын холдинг, АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар комиссиясына (SEC) ұсынған жылдық есебінде Қазақстандағы жасанды интеллектке (ЖИ) арналған деректерді өңдеу орталықтарын (ЦОД) құру жобасымен байланысты көптеген тәуекелдерді мойындады. Бұл жоба, әсіресе, «ЦОД алқабы» ретінде белгілі және мемлекет басшысының ерекше назарындағы стратегиялық маңызы бар мегажоба саналады.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Жобаның болашағына қатысты алаңдаушылықтар

Холдингтің есебінде айтылғандай, ЖИ үшін арналған ЦОД инфрақұрылымы мен NVIDIA Corporation сияқты компаниялардың алдыңғы қатарлы графикалық процессорларына (GPU) жасалған инвестициялар сәтсіз аяқталуы мүмкін. Бұл жағдай компанияның бизнесіне, қаржылық жағдайына және қызмет нәтижелеріне елеулі теріс әсер етуі ықтимал.

Қазақстанда ірі ЦОД құру туралы жоба Қазақстанның жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі мен NVIDIA Corporation арасында 2025 жылдың қараша айында қол қойылған меморандумға негізделген. Жоба кезең-кезеңімен жүзеге асырылып, айтарлықтай капиталдық шығындарды талап етеді деп күтілуде. Алдын ала ішкі бағалау бойынша, бастапқы инвестициялар шамамен 2 миллиард долларға жетуі мүмкін. Алайда, жоба әлі де оның орындалу мүмкіндігін талдау сатысында.

Тәуекелдер мен қиындықтар

Компанияның есебінде жобаны жүзеге асырудағы бірқатар қиындықтар атап өтілген:

Жеткізу тізбегіндегі және технологиялық қиындықтар

Жоба жүзеге асса, компанияның алдыңғы қатарлы GPU сатып алу мүмкіндіктері жеткізу тізбегіндегі проблемалар, жабдыққа деген жоғары жаһандық сұраныс, экспорттық бақылау, санкциялар және лицензиялау талаптары сияқты факторлармен шектелуі мүмкін. АҚШ үкіметінің лицензиясын алу қажеттілігі уақтылы немесе мүлдем алынбауы мүмкін. Сондай-ақ, компания шектеулі сандығы жеткізушілерге тәуелді болуы мүмкін, бұл бағаның өзгеруіне, өнімді бөлудегі шектеулерге және жеткізудегі үзілістерге әкелуі ықтимал.

Қосымша тәуекелдер

ЦОД құру және пайдалану күрделі инженерлік талаптарды, ұзақ мерзімді құрылыс кезеңдерін және электрмен жабдықтау, салқындату жүйелері мен желілік қосылымдар сияқты маңызды инфрақұрылымға тәуелділікті қамтиды. Электр энергиясының сенімді және үнемді көзінің болуы жоба орнын таңдауда маңызды рөл атқарады. Рұқсаттарды алуда, құрылыста, электр желілеріне қосылуда немесе нысанды пайдалануға беруде кідірістер туындауы мүмкін, бұл шығындардың өсуіне және жобаның күтілетін кірістілігінің төмендеуіне немесе кешігуіне әкелуі ықтимал.

ЖИ және жоғары өнімді есептеу нарығының қарқынды дамуы және жоғары бәсекеге қабілеттілігі де компания қызметіне әсер етуі мүмкін. Егер ЦОД салынса, оның қызметтеріне сұраныс күтілгеннен төмен болуы мүмкін, бұл инвестицияның өтелуіне жеткілікті қуаттылықты пайдалану немесе баға деңгейіне қол жеткізе алмауға әкелуі ықтимал. Технологиялық прогресс, жаңа және тиімдірек баламалардың пайда болуы, инфрақұрылымның бәсекеге қабілеттілігін төмендетуі немесе оның пайдалы өмір сүру мерзімін қысқартуы мүмкін.

Аталған тәуекелдердің кез келгені орындалса, компания кідірістерге, бюджетті асыруға, кірістің азаюына, активтердің құнсыздануына немесе шығындарға ұшырауы мүмкін, бұл оның бизнесіне, қаржылық жағдайына және қызмет нәтижелеріне елеулі теріс әсер етуі ықтимал.