InfoHub Logo

Қазақстандық кәсіпкерлерге жаңа салық режимдеріне ауысу немесе ескі режимдерде қалу үшін белгілі бір мерзім берілді. 2026 жылдың 1 наурызына дейін тиісті хабарламаны тапсырмағандар автоматты түрде жалпы салық режиміне ауыстырылады.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Жаңа салық кодексі және режимдер

2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап Қазақстанда бұрынғы жеті арнайы салық режимі (патент, мобильді қосымша, жеңілдетілген декларация, белгіленген шегерім, бөлшек салық және ауыл шаруашылығы өндірушілеріне арналған жекелеген режимдер) жаңа салық кодексімен өзгертілді. Енді тек үш арнайы салық режимі қалды: өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға, жеңілдетілген декларация негізінде және шаруа қожалықтарына арналған режимдер.

Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған режим

Бұл режимді Қазақстан азаматтары мен қандастар қолдана алады. Олар жеке кәсіпкер ретінде тіркелмеуі, жалдамалы жұмысшы пайдаланбауы және рұқсат етілген қызмет түрлерімен айналысуы керек. Ай сайынғы табыс 300 АЕК-тен (2026 жылы шамамен 1,3 млн теңге) аспауы тиіс. Бұл режимде ИП тіркеудің, салық есептілігін жүргізудің қажеті жоқ. Жеке табыс салығы (ЖТС) 0% болады, бірақ табыстың 4%-ы мөлшерінде әлеуметтік төлемдер төленеді. Алматыда бұл мөлшер 3%-ға дейін төмендетілген.

Алматы қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті басқармасының басшысы Нұрлыбек Ұспановтың айтуынша, Алматыда 180 мыңнан астам кәсіпкер тіркелген. Оның ішінде 24 мыңнан астам адам өзін-өзі жұмыспен қамтығандар санатына жатады, оның 2,3 мыңы бұрын ИП болғандар.

«Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған жаңа режим барынша жеңілдетілген және шағын, тұрақсыз табысы бар адамдарға бағытталған. Жалғыз міндет – табыстың 4%-ы мөлшерінде әлеуметтік төлемдерді төлеу. Бұл зейнетақымен қамсыздандыруға, медициналық және әлеуметтік сақтандыруға қол жеткізуге мүмкіндік береді. Бұл өзін-өзі жұмыспен қамтуды заңдастырудағы және азаматтардың құқықтарын қорғаудағы маңызды қадам», – деді Нұрлыбек Ұспанов.

Барлық операциялар арнайы мобильді қосымша арқылы жүргізіледі. Онда чектер қалыптастырылып, табыс есепке алынып, әлеуметтік төлемдер автоматты түрде есептеледі.

Шағын және орта бизнеске арналған жеңілдетілген декларация

Бұл режимді жылдық табысы 600 мың АЕК-ке (шамамен 2,6 млрд теңге) дейінгі шағын және орта бизнес субъектілері қолдана алады. Бұл режим бойынша ЖТС немесе корпоративтік табыс салығы (КТС) 4% мөлшерінде белгіленген. ҚҚС және әлеуметтік салықтан босатылады, ал декларацияны жылына екі рет тапсыруға болады.

Алматы қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің мемлекеттік қызметтер басқармасының басшысы Бақтыгүл Сейтова бұл режимнің бизнесті дамытуға мүмкіндік беретінін атап өтті. Жалақы қорын шығыс ретінде есептеу мүмкіндігі ресми жалақы төлеуді және жұмыспен қамтуды заңдастыруды ынталандырады.

Шаруа қожалықтарына арналған режим

Бұл режимдегі өзгерістер аз. Бірыңғай жер салығы жойылғаннан кейін, шаруа қожалықтары бұрынғыдай табыстың 0,5%-ы мөлшерінде ЖТС төлейді. Олар мүлік салығы, көлік салығы, ҚҚС және әлеуметтік салықтан босатылады. Есептілікті жылына бір рет тапсырады, ал салықты жылына екі рет төлейді.

Жалпы режимге ауысу

Егер кәсіпкердің қызметі арнайы режимдерге сәйкес келмесе, олар 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап жалпы салық режиміне ауысуға мәжбүр болды. Бұл режимде ИП үшін 10%, ал заңды тұлғалар үшін 20% табыс салығы мөлшері белгіленген. Кейбір кәсіпкерлерде, әсіресе «жеңілдірілген декларация» режимін қолданғандарда, жалпы режимге ауысу кезінде сұрақтар туындады. Осыған байланысты, 5 қаңтардан бастап республика бойынша Мемлекеттік кірістер департаменттерінде «Халық бухгалтері» бастамасы аясында қаржы мамандары кәсіпкерлерге кеңес беруде.

Кәсіпкерлерге «Салық төлеушінің кабинеті» арқылы, E-Salyq Business қосымшасымен, банк қосымшасымен немесе қағаз түрінде 2026 жылдың 1 наурызына дейін хабарлама беру қажеттігі ескертілді. Хабарлама берілмесе, салық төлеуші автоматты түрде жалпы режимге ауыстырылады. Бұрын патент немесе мобильді қосымша арқылы жұмыс істегендер де, егер басқа режимді таңдамаса, ИП ретінде тіркеуден шығарылады. Шаруа қожалықтары үшін ауысу автоматты түрде жүзеге асады.

Бұл өзгерістер салық жүйесін жеңілдетуге және түсінікті етуге бағытталған.