InfoHub Logo

Ресей мен Францияның ғарыш саласындағы бірлескен "Гвиана ғарыш орталығындағы Союз" жобасының тоқтатылуы Қазақстанға тарихи мүмкіндіктер есігін ашты. Бұл жағдай Байқоңыр ғарыш айлағының рөлін арттырып, "Бәйтерек" жобасын жаһандық аренадағы маңызды ойыншыға айналдыруы мүмкін.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

2011 жылы басталған ресей-француз жобасы Оңтүстік Американың джунглиінде заманауи "Союз-СТ" зымыран тасығышына арналған толыққанды экожүйе мен бірегей ұшыру кешенін құрды. Құрылыс небәрі төрт жылда аяқталды. Бұл қарқындылыққа Ресейдің қуатты қаржылық қолдауы мен батыс технологияларына еркін қолжетімділік себеп болды. Жобаға жүздеген мамандар тартылып, Ресей өз заңнамасын еуропалық стандарттармен үйлестірді. "Роскосмос" бұл кешенді Байқоңырдан әлдеқайда жақсы деп бағалап, оның сенімділігі мен заманауилығын атап өтті.

Куру жобасының тоқтатылу себебі

Алайда, 2022 жылы Ресейдің Украинаға қарсы соғысы салдарынан енгізілген санкцияларға байланысты еуропалық тараптың бастамасымен бұл ынтымақтастық тоқтатылды. Ресейлік ақпарат құралдарының хабарлауынша, Курудағы "Союздар" дәуірі аяқталып, оның орнын француз стартапы басты. 2026 жылдың сәуірінде "Союздарды" ұшыру кешені бағытталған жарылыс арқылы жойылды. Инфрақұрылымның тек ресейлік зымырандарды ұшыруға мүмкіндік беретін бөлігі ғана жойылды, ал қалған бөлігі француздық MaiaSpace стартапына берілді.

MaiaSpace және "Бәйтерек" жобалары

MaiaSpace компаниясы "Союз-СТ" ұшыру кешенін өзінің көп реттік зымырандарын ұшыруға жарайтындай етіп қайта жабдықтауға кірісті. Бұл жобаның экономикалық өміршеңдігін қамтамасыз етіп, қоршаған ортаға әсерін азайтуға ықпал етеді. Maia зымыранының алғашқы ұшырылымы 2027 жылға жоспарланған. Бұл зымыран экологиялық таза отынмен ұшады және бір реттік "Союздардан" айырмашылығы, бірнеше рет қолдануға болады.

Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері

Курудағы ресей-француз инфрақұрылымының жойылуы Қазақстанның "Бәйтерек" жобасының маңызын арттырды. Енді Ресей "Союздарды" ұшыру үшін іс жүзінде тек Байқоңырға ғана жүгіне алады. Байқоңырда салынып жатқан "Бәйтерек" жобасы негізгі айлақтың рөлін атқара бастайды. Жақында "Союз-5" зымырантасығышының табысты сынақ ұшырылымы өтті. Бұл жаңа буын зымырандарының әлеуетін көрсетті. Алайда, сарапшылар бір реттік зымырандардың көп рет қолданылатын зымырандардан арзан бағаны ұсына алмайтынын ескертеді.