InfoHub Logo

Ертең, 5 маусымда Орал қалалық мәслихатының отырысында қоғамдық көлікте жолақыны қолма-қол төлегенде 200 теңгеге, ал қолма-қол емес төлегенде 150 теңгеге дейін көтеру туралы шешім қабылданады. Әкімдік дәстүрлі түрде жолақы құнын арттыру қажеттілігін жолаушы тасымалдаушы компаниялардың шығындарының өсуімен және олардың ауыр шығындарды көтере алмай, автобустарды шығарудан бас тартуы мүмкін екендігімен түсіндіреді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Алайда, бұл шындыққа жанаспайды. Аталған компаниялардың басшылары «Уральская неделя» редакциясына жолақыны көтеру – өздерінің бастамасы емес екенін, әкімдіктің бұл әрекеті субсидия бойынша берешегін өтеу үшін ақша жинауды көздеп отырғанын жеткізді. Қала бюджетінде 11 миллиард теңге көлемінде «тесік» бар.

Компаниялардың қаржылық жағдайы

«Уральская неделя» редакциясы салық комитетінің деректер базасы арқылы жолаушы тасымалдаушы компаниялардың қаржылық жағдайын тексерді. Соңғы үш жылда алты компанияның (ЖШС «Оралавтотранс», ЖШС «ЗКАП», ЖШС «УралТехСервис», ЖШС «Батыс Дилижанс», ЖШС «Ақжолавто», ЖШС «Алый Парус») айналымы айтарлықтай өскенін, ал бесеуінің табысты жұмыс істеп тұрғанын анықтадық.

Ең көп табыс тапқан – ЖШС «ЗКАП»: 2025 жылға арналған оның пайдасы 882,5 миллион теңге деп бағаланған. Одан кейін ЖШС «Оралавтотранс» – 412 миллион теңге, ЖШС «Батыс Дилижанс» – 405 миллион теңге, ЖШС «Алый Парус» – 206 миллион теңге табыс тапқан.

Субсидия берешегі және әкімдіктің шешімі

Сұралған компания басшылары бюджеттен субсидия ала бастағаннан кейін жағдайлары жақсарғанын жоққа шығармады. Бұл субсидиялар жолақы мен қызмет көрсету құны арасындағы айырманы өтеуге арналған. Соңғы төрт жылда әкімдік оларға шамамен 22 миллиард теңге төлеген.

Алайда, өткен жылдан бастап бюджеттегі қаражаттың жетіспеушілігінен әкімдіктің субсидия бойынша берешегі жинақтала бастады. Берешектерді қалай өтеуді білмеген билік, халықтың қалтасынан ақша алуды жөн көрген. Бұл туралы компания басшыларынан естіген ақпараттардан белгілі болды.

Комиссия мәселесі

Қала бюджетіндегі қаржылық қиындықтарға қарамастан, Орал әкімдігінің қолма-қол емес төлем операторы «Смарт кала Орал» ЖШС-не көрсеткен жомарттығы таң қалдырады. Аудиторлық есептен білгеніміздей, өткен жылдың соңында қала әкімі Мұрат Байменов компанияның транзакция комиссиясын 2%-ға арттыру туралы қаулыға қол қойған. Бұрын 9% болса, енді 12% болды. Қала әкімінің орынбасары Азамат Халеловтің айтуынша, әкімдік бұл комиссияны тіпті 15%-ға дейін арттыруды жоспарлап отыр.

Бір тоқсан ішінде жолаушылардың транзакция сомасы 2,6 миллиард теңгені құрайтынын ескерсек, 9% комиссиямен компания айына шамамен 40 миллион теңге табыс тапқан. Ендігі комиссияның қаншалықты көп табыс әкелетінін елестетуге болады.

Бұл жағдайдың кездейсоқтық екені белгісіз, бірақ әкімдік «Смарт кала Орал» ЖШС-нің комиссиясын арттырған кезде, оның тең иегері кәсіпкерлік басқармасын біраз уақыт басқарған Диас Джанибеков болған.

Салық комитетінің деректеріне сәйкес, 2025 жылы «Смарт кала Орал» ЖШС шамамен 100 миллион теңге пайда тапқан.

Тасымалдаушылардың келісімі

«Оралавтотранс» компаниясының директоры Қайрат Ысқақовтың айтуынша, тасымалдаушылар әкімдіктің комиссияны көтеру туралы ұсынысына «жан алысып, жан берісіп» келіскен.

«Бізге «Смарт кала Орал» ЖШС-нің қызмет көрсету көлемі артқаны, яғни бақылаушылар санын 20-дан 40-қа дейін көбейткені айтылды. Біз бұған қарсы болдық. Бұл біздің шығындарымызды арттырады. Өздеріңіз ойлаңыздар – 100 теңгеден 9 теңге немесе 12 теңге беру. Бұл үлкен айырма. Бір автобус күніне шамамен 800 адам тасымалдайды – соны есептеңіздер», – деді ол.

Ертең мәслихат отырысында депутаттардың қала әкіміне жағымсыз сұрақтар қоюға батылдары жете ме? Мұны ертең білетін боламыз.