InfoHub Logo

Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры (ҚДКҚ) таратылып жатқан банктердің салымшыларына қатысты маңызды мәлімдеме жасады. Елдегі банк секторындағы жағдай жұртшылықтың депозит ашуға деген сенімін сейілткендей.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Сенім мен сейфтің арасы: ел неге банкке баспайтын болды?

Ұлттық банктің статистикасы бойынша, 2026 жылдың 1 наурызында банктердегі жеке тұлғалар салымдарының жалпы көлемі 28 трлн 58,2 млрд теңгені құрады. Алайда, бұл соманың ағымдағы жылдың ақпан айында 28 трлн 98 млрд теңге болғанымен салыстырғанда, бір ай ішінде шамамен 40 млрд теңгеге азайғаны байқалады. Бұл – соңғы онжылдықта алғаш рет жеке тұлғалардың депозиттерінің өсуі тоқтап, керісінше азая бастауы.

Қызығы сол, Ұлттық банктің өзі жариялаған есепте жеке тұлғалардың депозиттерінің жалпы көлемі 23 трлн 512,7 млрд теңге деп көрсетілген. Бұл деректер арасындағы айырмашылық жұртшылықтың ойын шатастыруы мүмкін.

Ұзақ махаббат орнына – банктермен қысқа қарым-қатынас

Ұлттық банктің сарапшылары есептеген соманы талдағанда, жағдайдың мәні ашыла түседі. «Талап етілгенге дейінгі салымдар» (кез келген уақытта алуға болатын жинақтар) теңгеде – 5 млрд 616 млн, шетел валютасында – 3,3 млрд теңге болса, «мерзімді депозиттерде» (3, 6 ай немесе 1 жылға дейін) теңгемен 16 трлн 918 млрд 557 млн, шетел валютасында 3 трлн 976 млрд 794 млн теңге салынған. Ал, «жинақ салымдары» (ұзақ мерзімді адалдықты білдіретін) теңгемен небәрі 2 трлн 586 млрд 868 млн, доллар баламасында 21 млрд 527 млн теңгеге жеткен. Бұл қазақстандықтардың жинақ ақшаны қолжетімді ұстауға тырысатынын немесе теңгенің тұрақтылығына сенімсіздік танытатынын көрсетеді.

Жинақты банкрот батпағынан қалай суырып алуға болады?

Ақшасын «банкроттар батпағына» батырып алғандар үшін Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры (ҚДКҚ) үндеу тастады. Қор әлі де «таратылып жатқан» банктерден кепілдік берілген өтемақыны алмаған азаматтарға хабарлап отыр. Бұл банктерге Валют-Транзит Банк, Қазинвестбанк, Эксимбанк Қазақстан, Qazaq Banki, Delta Bank, Астана банкі, Tengri Bank, AsiaCredit Bank, Capital Bank Kazakhstan жатады.

Заңнамаға сәйкес, лицензиясынан айырылған банктің салымшылары кепілдік берілген өтемақыны алу үшін 1 жыл ішінде жүгінуі тиіс. Бұл мерзімнен кейін талап етілмеген сомалар Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына (БЖЗҚ) аударылады.

Ұмытшаққа құлаққағыс: құрметтеуге тұрарлық себептер қандай?

Егер сіз уақытылы өтініш бере алмасаңыз, ҚДКҚ-ға жүгінуге мүмкіндік беретін дәлелді себептер бар. Оларға әскери борышты өтеу, шетелде болу, мұраны қабылдау, бас бостандығынан айыру орындарында болу сияқты жағдайлар жатады. Бұл себептер міндетті түрде құжатпен расталуы керек. Құжаттарды пошта арқылы да жіберуге болады, бірақ қолтаңба мен көшірмелер нотариалды куәландырылуы тиіс. Қор өтінішті 5 жұмыс күні ішінде қарайды.