InfoHub Logo

Шымкенттің көне цитаделі «Шымқала» тарихи-мәдени кешенін жөндеуге және археологиялық қазба жұмыстарына жұмсалған 2,7 миллиард теңгенің қайда кеткені белгісіз. Бұл туралы қала әкімінің орынбасары Сәрсен Құранбек мәлімдеді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Қала әкімінің орынбасарының айтуынша, туристерді өзіне тарта білген бұл тарихи нысан алты жыл бойы ешқандай құжатсыз жұмыс істеп келген. Мемлекеттік акті де, қабылдау-тапсыру актісі де рәсімделмеген.

«Шымқала» кешенінің қаржылық жағдайы

«Шымқала» тарихи-мәдени кешені 2018 жылы ашылған болатын. 2019-2021 жылдар аралығында археологиялық жұмыстар мен ғимарат құрылысына 2 миллиард 700 миллион теңге қаражат жұмсалған. Алайда, бұл қаржының нақты қайда жұмсалғаны әкімдікке беймәлім. Құқық қорғау органдары бұл мәселеге қатысты тексеріс жүргізіп, қорытынды шығарады.

Екі жыл бұрын кешеннің бұрынғы басшысы жемқорлық әрекеті үшін сотталып, жазасын өтеген болатын. Ол «Archeo-service» ЖШС қызметкерінен актілерді тез қабылдап, ақысын уақытында төлеу үшін 600 мың теңге пара алған.

Жоғалған жәдігерлер мәселесі

Қазба жұмыстары кезінде табылған 2801 экспонаттың жеке тұлғалардың қолында болғаны анықталды. Әкімнің талап етуімен 1800-ге жуық жәдігер қайтарылғанымен, қалған 1000-ға жуық экспонат әлі иесіне оралмаған. Әкім орынбасарының айтуынша, экспонаттардың кімде екенін анықтау және оларды рәсімдеу қиынға соғып отыр. Жыл соңына дейін барлық жәдігерді қайтаруға үміт білдіргенімен, олардың нақты осы кешеннен табылғанына және қажеттілігіне ешкім кепілдік бере алмайды.

Кассадан түскен ақшаның тағдыры

Цитадельге кіру билеттерінің сатылымынан түскен қаражат та қазынаға емес, белгісіз бағытқа кеткен. Заңдылықты қалпына келтіру мақсатында «Шымқала» кешені Саяси қуғын-сүргін құрбандары музейіне қосылып, музейлер бірлестігі құрылды.

«2018 жылдан бері цитадельден бюджетке бір тиын да түспеген. Алайда, кассалар жұмыс істеп, халық билет сатып алған. Ақшаның қайда кеткені белгісіз. 2024 жылғы президент жарлығына сәйкес, жеке мемлекеттік кәсіпорын ашуға рұқсат жоқ. Сондықтан барлық музейді біріктіріп, музейлер бірлестігін құрдық. Цитадельді саяси қуғын-сүргін құрбандары музейіне қостық. Мемлекеттік акт пен қабылдау-тапсыру актісін рәсімдеп, касса ашып, ақшаның бюджетке түсуі үшін тапсырма берілді. Түскен ақшаны бюджетке алмай, өз қажеттіліктеріне жұмсайды», – деді Сәрсен Құранбек.

Абай атындағы музей де заңсыз жұмыс істеген

Мұндай жағдай Шымкенттегі Абай атындағы музейде де тіркелген. Бұл музей Абай атындағы кітапхананың құрамына кіріп, ешқандай құқықтық құжатсыз жұмыс істеген. Ғимарат пен жер актісі де рәсімделмеген. Болашақта жаңа музей салу жоспары бар екені айтылды.