InfoHub Logo

Халықаралық валюта қоры (МВФ) 2026 жылға арналған әлемдік жалпы ішкі өнімнің (ЖІӨ) өсу болжамын 3,1 пайызға дейін төмендетті. Бұл шешімге Таяу Шығыстағы қақтығыс тудырған энергетикалық бағалардың күрт өсуі себеп болды. Қордың мәліметінше, әлем «әлдеқайда нашар сценарийге қарай бет алды», бұл Ормуз бұғазы арқылы жүк тасымалындағы үзілістерге байланысты өсудің айтарлықтай баяулауына әкеледі.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

МВФ-ның әлемдік экономикаға арналған сценарийлері

МВФ Вашингтонда өткен көктемгі отырыстарында Таяу Шығыстағы қақтығысқа байланысты жоғары белгісіздік жағдайында әлемдік өсімнің үш сценарийін – базалық, қолайсыз және ең нашар сценарийді ұсынды. Ең нашар сценарийде әлем экономикасы рецессияның шегінде тұр, ал мұнайдың орташа бағасы 2026 жылы барреліне 110 долларға, 2027 жылы 125 долларға жетеді.

МВФ-ның базалық болжамы қақтығыстың қысқа мерзімді болып, 2026 жылдың екінші жартысында мұнай бағасының қалыпқа келуіне негізделген. Бұл сценарий бойынша мұнайдың орташа жылдық бағасы барреліне 82 доллар болады деп күтілуде, бұл Brent маркалы мұнайдың қазіргі фьючерстерінен (жарияланған кезде шамамен 96 доллар) төмен.

Қолайсыз сценарийдің салдары

МВФ бас экономисі Пьер-Оливье Гуринша энергиямен қамтамасыз етудегі үзілістер мен қақтығыстың аяқталуына қатысты белгісіздікке байланысты базалық сценарий тез ескіруі мүмкін екенін ескертті. Оның айтуынша, «энергиямен қамтамасыз етудегі үзілістер артқан сайын, біз қолайсыз сценарийге жақындаймыз».

Қолайсыз (орташа) сценарий ұзаққа созылатын қақтығысты болжайды. Бұл жағдайда мұнай бағасы 2026 жылы барреліне шамамен 100 доллар, ал 2027 жылы 75 доллар болады. Әлемдік өсім 2026 жылы 2,5 пайызға дейін баяулап, 2027 жылы 3,4 пайызға дейін қалпына келеді деп күтілуде.

МВФ егер Таяу Шығыста қақтығыс болмағанда, технологиялық сектордағы инвестициялар, пайыздық мөлшерлемелердің төмендеуі, АҚШ тарифтерінің жеңілдеуі және бірқатар елдердегі фискалдық қолдау есебінен жаһандық өсім болжамын 0,1 пунктке арттырып, 3,4 пайызға жеткізетінін атап өтті.

Қазақстан экономикасына әсері

Бұған дейін Қазақстан үкіметі мұнай өндірудің күрт төмендегенін хабарлаған болатын. Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов мұнай-газ саласы көрсеткіштерінің төмендеуі Каспий құбыр желісі консорциумі (КҚК) мен Теңіз кен орнындағы жағдайға байланысты екенін айтты.