InfoHub Logo

Алматыда биылғы жылдың басынан бері сотқа түскен әкімшілік талап-арыздардың жартысынан астамы қанағаттандырылды. Көбінесе мемлекеттік органдардың салық және жер саласындағы шешімдеріне қатысты даулар жиі кездеседі.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Әкімшілік әділсотқа деген сұраныс артып келеді. 2021 жылы сотқа 2392 өтініш келіп түссе, 2025 жылы олардың саны 6268-ге жеткен. Ал биылғы жылдың өзінде 2762 талап-арыз тіркелді.

Соттар талап-арыздардың 51%-ын қанағаттандырды

Алматы қаласының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының төрағасы Тұрсынәлі Төлегеновтің айтуынша, 2026 жылдың алғашқы бес айында сот 818 істі қарап, оның 413-і, яғни 51%-ы қанағаттандырылған.

«Статистика әкімшілік әділсоттың азаматтар мен бизнес құқықтарын қорғауда шынымен жұмыс істейтін құралға айналғанын көрсетеді. Соттар мемлекеттік органдар шешімінің заңдылығын ғана емес, әкімшілік рәсімдердің сапасын да бағалай бастады. Бұл мемлекет пен қоғам арасындағы әділ қарым-қатынасты қалыптастыруға ықпал етеді», - деді Тұрсынәлі Төлегенов.

Салық және жер даулары жиі кездеседі

Әкімшілік даулар көбінесе мемлекеттік органдардың шешімдерімен байланысты. Ең көп таралған істер қатарына салық және жер даулары жатады.

2026 жылдың басынан бастап Қазақстанда жаңа Салық кодексі күшіне еніп, камералдық бақылауға деген көзқарасты өзгертті. Енді салық органдары бұзушылықтарды емес, деректердегі сәйкессіздіктерді анықтап, салық төлеушілерге оларды ерікті түрде жоюға мүмкіндік беруі тиіс.

Сондай-ақ, кәсіпкерлер жиі мемлекеттік органдар тарапынан формальды түрде қарау, мәселелерді қарауды кешіктіру және заңды күшіне енген сот шешімдерін орындаудан бас тарту сияқты жағдайларға тап болады.

Әкімшілік рәсімдердің бұзылуы – талап-арыздардың қанағаттандырылуына себеп

Алматы қаласының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының судьясы Ұлан Қажыкен мемлекеттік органдардың әкімшілік рәсімдерді бұзуы талап-арыздардың қанағаттандырылуының себептерінің бірі екенін айтты. Бұл кәсіпкерге өз позициясын білдіруге мүмкіндік берілмеген немесе шешім жеткілікті негіздемесіз қабылданған жағдайларды қамтиды.

«Соттар бүгінде әкімшілік актінің мазмұнын ғана емес, оны қабылдау тәсілін де бағалайды. Егер мемлекеттік орган тыңдалу құқығын қамтамасыз етпесе, өтініш берушінің дәлелдерін зерттемесе немесе тым қатты шара қолданса, мұндай шешімнің күшін жою ықтималдығы айтарлықтай артады. Сондықтан бизнес үшін тек қорытынды нәтижеге ғана емес, шешім қабылдаудың бүкіл рәсіміне назар аудару маңызды», - деп атап өтті Ұлан Қажыкен.