InfoHub Logo

Көктем келгенде жол белгілерінің жоғалып кетуі – қазақстандық жүргізушілерге етене таныс мәселе. Бірақ бұл жағдайдың салдарынан айыппұл төлеуге мәжбүр болсақ, оны даулауға бола ма? Tengri Auto тілшісі осы мәселенің анық-қанығын білуге тырысты.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Жол қауіпсіздігін қамтамасыз етуде сапалы жол белгілерінің маңызы зор. Алайда, тәжірибеде бұл белгілердің келесі маусымға дейін жетпейтіні жиі байқалады. «ҚазАвтоЖол» ҰК» АҚ мәліметінше, жол белгілерінің сапасы мен оның қызмет ету мерзіміне бірнеше фактор әсер етеді.

Жол белгілері неге тез жойылады?

Әдеттегі жол бояуы белгіленген мерзімінен бұрын, яғни шамамен 3 айдың орнына одан да тез өшіп қалады екен. Осы себепті, жол белгілеу жұмыстары жылына екі рет – көктемде және күзде жүргізіледі.

Жүргізушілердің шағымдары мен Ішкі істер министрлігінің ескертулерінен кейін, бояу сапасына қойылатын талаптар қатайтылды. Енді оның ең аз қызмет ету мерзімі ұзартылды:

Бұл нормалар Қазақстандағы қолданыстағы стандарттарға сәйкес келеді. Алайда, белгілердің қызмет ету мерзімі жолдың пайдалану қарқындылығына (әсіресе жүк көліктерінің әсері), жолдың жай-күйіне, климатқа (температураның ауытқуы, қар, тұзды реагенттер) және белгіні қалай салғанына байланысты өзгеруі мүмкін.

Сонымен қатар, биылғы жылдан бастап конкурстық құжаттамада бояудың шығарылған жылына да мән беріледі. Егер бояу бұрын шығарылып, дұрыс сақталмаса, оның қасиеттері жоғалуы ықтимал.

Жол белгілеуде қандай материалдар қолданылады?

Қазақстанда жол белгілеу үшін СТ РК және ГОСТ стандарттарында қарастырылған материалдар қолданылады. Оларға бояу, термопластик және суық пластик жатады.

Ең көп тараған және үнемдісі – әдеттегі бояу (эмаль). Ол орта есеппен 3-6 айға дейін қызмет етеді. Бояудың көрінуін жақсарту үшін оған шыны шарлар қосылады.

Термопластик әртүрлі учаскелер мен белгілерге байланысты қолданылады. Ол ыстық күйде жағылады және тозуға төзімді қалың қабат түзеді. Әдетте, жүк ағыны көп жерлерде қолданылып, шамамен 2 жылға дейін қызмет етеді.

Суық пластик – бұдан да заманауи әрі берік материал. Ол екі компоненттен тұрады, жақсы жабысады және жоғары төзімділікке ие. Әсіресе, жаяу жүргіншілер өтетін жолдар сияқты ұзақ мерзімді белгілер қажет жерлерде қолданылады. Мұндай белгілер 3 жылға дейін сақталуы мүмкін. Бірақ іс жүзінде бәрі материалға ғана емес, трафикке, климатқа және сапалы жағылуына байланысты.

Қыста жол белгілерімен не болады?

Мамандардың айтуынша, қыс аяғында жол белгілерінің ішінара немесе толығымен өшіп қалуы қалыпты жағдай. Мұның негізгі себептері:

Қыста белгілердің өшіп қалуы – жолдарды күтіп ұстау кезінде ескерілетін қалыпты жағдай. Сондықтан белгілерді жаңарту дәстүрлі түрде әр көктемде жүргізіледі.

Төзімдірек бояу бар ма?

2025 жылы 2830 шақырым автожолға жол белгілері жаңартылды. Жұмыстар «Тараз – Қайнар», «Мерке – Шу – Бурыбайтал» және «Шымкент – Қызылорда» сияқты бірнеше учаскелерде жүргізілді. Бұл жолдарда отандық компаниялар шығаратын «СпринтерDUO» екі компонентті бояуы қолданылды. Ол әдеттегі бояуға қарағанда төзімдірек және тез кебеді. Осыған байланысты 2026 жылдан бастап конкурстық құжаттамада осындай екі компонентті бояуды қолдану қарастырылады.

Жол белгісі өшіп қалса, жүргізуші куәлігінен айырылуы мүмкін бе?

Көбінесе жүргізушілер жол белгісінің өшіп немесе көрінбей қалуы салдарынан ақ немесе қос сызықты қиып өтеді. Мұндай жағдайда заң бойынша жүргізуші куәлігінен айырылуы мүмкін бе деген сұрақ туындайды.

ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 741-бабының 2-бөлігіне сәйкес, егер жол белгісі:

онда құқық бұзушылықтың құрамы болмағандықтан, іс тоқтатылады.

Сызықтың анық еместігін қалай дәлелдеуге болады?

Егер айыппұл жазылған болса, не істеу керек?

Егер сіз өшіп қалған жол белгісін қиып өткеніңіз үшін айыппұл төлеуге немесе жүргізуші куәлігінен айырылуға тиіс болсаңыз, қаулыны 10 күн ішінде даулауға болады.