InfoHub Logo

Еліміздегі орташа жалақының өскеніне қарамастан, қазақстандықтардың табысының тек бестен бірі ғана жеке мақсаттарға жұмсалады. Экономист Руслан Сұлтановтың зерттеуі бойынша, халықтың басым бөлігінің ақшасы міндетті төлемдер мен күнделікті қажеттіліктерге кетеді.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Жалақының жартысынан көбі салық пен тұрғын үйге

Экономист Руслан Сұлтановтың есебін мысалға алсақ, айына 1 миллион теңге табыс табатын адам жылына 12 миллион теңге алады. Алайда, барлық салықтар мен міндетті төлемдерді өтегеннен кейін қолында 9,66 миллион теңге қалады. Бұл мемлекетке жылына шамамен 2,3 миллион теңге немесе табыстың 19,5%-ы кететінін білдіреді. Уақытпен есептегенде, бұл жылдың 2 айы мен 7 күнін тек салық төлеуге арнау деген сөз.

Одан кейін тұрғын үй мен коммуналдық қызметтерге кететін шығындар бар. Ай сайын 150 мың теңгеге жалға алынған пәтер немесе ипотека мен 40 мың теңгеге жуық коммуналдық төлемдерді есептесек, жылына бұл сома 2,28 миллион теңгеге жетеді. Осыдан кейін табыстың тек 38,5%-ы ғана қалады, бұл жұмыстың 4,5 айына тең.

Азық-түлікке кететін шығын – ең үлкені

Ең үлкен шығын – азық-түлік. Ұлттық статистика бюросының деректері бойынша, халықтың табысының 52,4%-ы тамақ өнімдеріне жұмсалады. Қалған соманың осы үлесін есептесек, тамаққа жылына шамамен 5,06 миллион теңге кетеді.

Нәтижесінде, қолында 2,32 миллион теңге немесе бастапқы табыстың небәрі 19,3%-ы қалады. Яғни, қазақстандықтар жеке мақсаттарға жылына шамамен екі айдай ғана жұмыс істейді. Қалған он айы мемлекетке, баспанаға және өзін асырауға кетеді.

Өмір сүру сапасының көрсеткіші

Сұлтановтың айтуынша, адамның әл-ауқатын жалақының мөлшері емес, міндетті шығындардан кейін қанша ақша қалатыны көрсетеді. Бұл сома жинақтар мен инвестициялар үшін нақты мүмкіндіктерді айқындайды.

Елдегі орташа жалақы 2025 жылдың төртінші тоқсанында 473 158 теңгені құрады. Номиналды түрде ол 8,8%-ға өскенімен, инфляцияның әсерінен нақты мәнде 3,2%-ға төмендеген.