InfoHub Logo

Алматы қаласының билігі 2025 жылдың қыркүйегінде «болашақ көліктеріне» қатысты жоспарларын ұсынды. 2030 жылға дейінгі бас жоспарға сәйкес, қала тұрғындары мен қонақтарын жеке автокөліктерден BRT, LRT, метро, канада жолдары және SkyTrain сияқты қоғамдық көліктерге біртіндеп ауыстыру көзделген.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Алғашқы үш жоба бұрыннан талқыланып жүргенімен, SkyTrain соңғы уақытқа дейін назардан тыс қалды. Tengri Auto тілшісі бұл жоба туралы және одан не күтуге болатынын білу үшін жол инфрақұрылымын дамыту басқармасына хабарласқан.

SkyTrain дегеніміз не?

Ведомствоның хабарлауынша, SkyTrain – бұл эстакадалар бойымен жүретін, жол кептелістеріне тәуелді емес жоғары жылдамдықты монорельсті көлік. Жобаның бастамашысы – Алматы әкімдігі.

Жүйені іске асыру көлік ағындарын қайта бөлуге, жолдардағы жүктемені азайтуға, көшелердің өткізу қабілетін арттыруға және қаладағы экологиялық жағдайды жақсартуға мүмкіндік береді деп күтілуде.

Құрылыс қашан басталады?

Қазіргі таңда жоба ең алғашқы кезеңінде. Әкімдіктің хабарлауынша, алдағы уақытта техникалық-экономикалық негіздемені (ТЭН) әзірлеу жоспарланған. Ол болмаса, желі бағыттарын, жобаның нақты құнын, қаржыландыру көздерін және іске асыру мерзімдерін анықтау мүмкін емес.

Тек жобаға көлік инфрақұрылымы саласында тәжірибесі бар халықаралық компанияларды тарту жоспарланғаны белгілі.

Қанша шығын болуы мүмкін?

«Алматы қаласының 2030 жылға дейінгі көлік желісінің бас жоспарынан» алынған алдын ала бағалаулар бойынша, ұқсас жобаларды талдауға негізделген, Алматыда толыққанды жоғары жылдамдықты қоғамдық көлік желісін құру үшін **2,8 триллион теңгеге дейін** қажет болады.

Бұл соманың шамамен **150 миллиард теңгесі** BRT, метро және LRT үшін жылжымалы құрамға жұмсалуы мүмкін.

SkyTrain жобасының жеке бағасы әзірге жоқ.

Неліктен билік қоғамдық көлікке басымдық береді?

Алматы қаласы әкімінің орынбасары Алмасхан Сматлаевтың айтуынша, қала жолдарындағы жүктеме қазірдің өзінде шекті деңгейге жеткен.

Күн сайын көшелермен **1,1 миллионнан астам** автокөлік қозғалады.

Бас жоспарға сәйкес, 2030 жылға қарай Алматы халқы 2,5 миллион адамға жетеді, ал автокөлік иелену деңгейі 1000 тұрғынға 311 машинаға жетеді.

«Жолдарды кеңейту және жолайрықтар салу тек уақытша нәтиже береді. Ұзақ мерзімді шешім – қоғамдық көлікті дамыту», — деп атап өтті Сматлаев.

Ол қоғамдық көліктің қаланың көлік жүйесін дамытудағы негізгі бағыт болатынын баса айтты.

Президенттің тапсырмасы

2026 жылдың наурыз айында Қасым-Жомарт Тоқаев Алматы әкімі Дархан Сатыбалдыға LRT және SkyTrain жобаларын іске қосуды жеделдетуді тапсырды.

Жалпы, қоғамдық көлікті дамыту, соның ішінде BRT желісін кеңейту, метро құрылысы және жаңа көлік шешімдерін енгізу басымдық болып қала береді.

Басқа елдерде қалай жұмыс істейді?

SkyTrain жүйесі әлемнің бірнеше елінде – Канадада (Ванкувер), Таиландта (Бангкок) және Қытайда (Ухань) белсенді қолданылады.

Канада, Ванкувер

Ванкувердегі SkyTrain жүйесі 1986 жылдан бері жұмыс істейді және әлемдегі алғашқы толық автоматтандырылған көлік жүйелерінің бірі болып саналады. Ол Expo Line, Millennium Line және Canada Line желілерін қамтиды, пойыздар машинистсіз жүреді.

Таиланд, Бангкок

Бангкоктағы BTS Skytrain жүйесі шамамен 68,5 шақырымды қамтиды және 60 станциядан тұрады. Пойыздар жолдардың үстімен қозғалады, бұл кептелістерден аулақ болуға мүмкіндік береді.

Қытай, Ухань

Уханьда ұзындығы шамамен 26,7 шақырымды құрайтын 16 станциясы бар монорельсті желі жұмыс істейді. Жоба шамамен 1,92 миллиард юаньға бағаланған. 2020 жылдың 28 шілдесінде жобаның алғашқы коммерциялық аспалы монорельсті жолы іске қосылды.

Қорытынды

Алматы үшін SkyTrain әзірге құжаттаманы әзірлеу кезеңінде, жобаның нақты мерзімдері мен параметрлері анықталмаған. Дегенмен, оның пайда болуы қаланың жеке автокөліктерге емес, қоғамдық көлікке басымдық беретін жаңа көлік моделіне біртіндеп көшіп жатқанын көрсетеді.

Егер жоба жүзеге асырылса, ол қаланың көлік жүйесіндегі ең технологиялық шешімдердің бірі болуы мүмкін.