InfoHub Logo

Биыл жаз айында қазақстандықтар ипотека нарығындағы жаңа өзгерістерге байланысты баспаналы болу мүмкіндігін қайта қарастыруда. Шілде айынан бастап ипотекалық несиелер бойынша жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесінің шекті деңгейі 25%-дан 20%-ға дейін төмендейді. Бұл өзгеріс тек алдағы уақытта рәсімделетін ипотекаларға қатысты болады.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Ипотека талаптарының өзгеруі

Бұған дейін ипотека бойынша екі түрлі ставка белгіленген болатын: егер бастапқы жарна 30%-дан асса, мөлшерлеме 20% болады, ал жарна 30%-дан аз болса – 25% болады. Алайда, бұл мәселе бойынша түпкілікті шешім әлі жарияланбаған еді. Жаңа ереже бойынша, банктер енді ипотекалық несиені 20%-дан жоғары мөлшерлемемен бере алмайды.

Нарық сарапшыларының пікірі

Сарапшылардың айтуынша, мөлшерлемелердің төмендеуі несие беру талаптарының қатаңдауымен қатар жүреді. Банктер енді тек төлем қабілеті жоғары, сенімді қарыз алушылармен жұмыс істеуге басымдық береді. Бұл ипотеканың қолжетімділігін төмендетуі мүмкін. Алайда, сенімді қарыз алушылар үшін жағдай жақсарады, өйткені пайыздық мөлшерлемелер төмендейді.

«Ипотекалық талаптардың қатаңдатылуы, егер ол адамдар көп қатысатын ипотекаға қатысты болса, әрине, сұранысты түсіреді. Бұл үй бағасын түсіреді деп айта алмасам да, үйдің қымбаттау қарқынын тоқтатады. Бізде тұрғын үйдің жыл сайын 6-7 пайызға немесе инфляция деңгейінде 11-12 пайызға қымбаттау қарқыны бар. Барлық нарықтағы негативті өзгерістер үйдің бағасын арзандатпайды, бірақ қымбаттауды тоқтатады. Баға да бір орында қалып қояды. Бұл стагнация деп аталады, сонда инфляцияның өсуінен бағаның өсуі қалады», – дейді сарапшы Айбар Олжай.

Бастапқы жарнаның маңызы

Сарапшылар бастапқы жарнаның маңыздылығын атап өтеді. Жарнаны жинай алған адам өзінің ақша жинау мүмкіндігін көрсетеді, бұл оның ипотека жүйесіне кіруіне жол ашады. Егер адам бастапқы жарнаны жинай алмаса, оның ипотеканы қалай төлейтіні туралы сұрақ туындайды. Тәуекелі жоғары клиенттерге көбірек процентпен қымбатырақ несие берілуі мүмкін, себебі олардың кез келген уақытта төлемей қалу қаупі ескеріледі.

Қаржылық жағдайы тұрақты және бастапқы жарнасы жеткілікті адамдарға үйді қазір сатып алу тиімді болуы мүмкін. Ал егер қазіргі жағдай мүмкіндік бермесе, ипотека ай сайынғы бюджетке ауыр салмақ салса, несие алу шешімі дұрыс болмауы ықтимал.