InfoHub Logo

Қазақстанда төртінші ірі мұнай өңдеу зауытының (МӨЗ) құрылысы 2027-2028 жылдары басталуы ықтимал. Бұл туралы энергетика министрі Ерлан Ақкенженов мәлімдеді. Жобаның қуаттылығы жылына 10 миллион тоннаға дейін жетеді деп күтілуде.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Министрдің айтуынша, бұл өте ұзақ процесс. Шымкент МӨЗ-ін кеңейту тәжірибесіне сүйенсек, жобалық құжаттарды дайындау шамамен екі жылға созылады. Сондықтан нақты құрылыс жұмыстары 2027-2028 жылдары басталуы мүмкін.

Мұнай өңдеу көлемін арттыру жоспары

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасына сәйкес, Қазақстан 2033 жылға қарай мұнай өңдеу көлемін жылына 40 миллион тоннаға жеткізуді көздеп отыр. Бұл туралы энергетика вице-министрі Қайырхан Тұтқышбаев 17 ақпанда хабарлады. Оның сөзінше, техникалық-экономикалық негіздеме (ТЭН) және басқа да жобалық құжаттарды әзірлеу жұмыстары 2026 жылы басталып, жаңа зауыт 2033 жылы іске қосылады.

Жылына 10 миллион тонна жаңа қуаттылықты ескере отырып, мұнай өңдеу көлемін 40 миллион тоннаға дейін арттыру жоспарланған. Бұған дейін бұл көрсеткішке 2040 жылға қарай қол жеткізу межеленген болатын.

Жобаның құны және маңыздылығы

Алдын ала мәліметтер бойынша, қуаттылығы жылына 10 миллион тонна болатын төртінші МӨЗ-дің құны 10 миллиард долларды құрайды. Бұған дейін, 2025 жылдың желтоқсанында энергетика министрі Ерлан Ақкенженов Шымкент МӨЗ-ін кеңейту, жаңа зауыт салу және басқа да жобалар есебінен мұнай өңдеуді 2040 жылға дейін 18 миллион тоннадан 39 миллион тоннаға дейін арттыруды жоспарлап отырғанын айтқан болатын.

Президенттің кейбір мұнай өнімдерінің тапшылығы туралы сын-ескертпесінен кейін энергетика министрлігі төртінші МӨЗ-ді іске қосу жоспарларын жеделдетті. Атап айтқанда, елде халықаралық әуежайлар салу жоспарлары мен жолаушылар тасымалының өсуіне қарамастан, әуе отынының айтарлықтай тапшылығы байқалады.

МӨЗ-дерді кеңейту жобалары автобензин өндірісін 5,6 млн тоннадан 9 млн тоннаға, әуе отынын 0,7 млн тоннадан 1,7 млн тоннаға, ал дизель отынын 6,2 млн тоннадан 9,5 млн тоннаға дейін арттыруға мүмкіндік береді. Вице-министрдің айтуынша, ведомство МӨЗ-дерге шикізат көздері, өнімдер желісі және жанар-жағармайды өткізу нарықтары бойынша деректерді дайындауды бастаған.

Қайырхан Тұтқышбаев 2028-2030 жылдары үш ірі МӨЗ есебінен әуе керосинінің тапшылығын 500 мың тоннадан 300 мың тоннаға дейін азайтып, дизель отынының тапшылығын жоюға болатынын айтты. Ал 2033 жылы төртінші ірі МӨЗ іске қосылуымен әуе керосинінің тапшылығы жойылып, көрші елдерге дизель отыны мен бензин экспорттау басталады.

Вице-министрдің мәліметінше, қолданыстағы МӨЗ-дерде мұнайды өңдеу тереңдігі 89%-дан 94%-ға дейін, ал жаңа зауытта 95%-ға дейін артады. Сондай-ақ, отын сапасы К4 класынан К5 класына дейін (Евро-4 және Евро-5 стандартына сәйкес) көтеріледі. Төртінші МӨЗ-ді Маңғыстау және Ұлытау облыстарында салу ұсыныстары да айтылған.

Атырау, Павлодар және Шымкенттегі үш ірі МӨЗ «ҚазМұнайГаз» компаниясына тиесілі. Төртінші МӨЗ-ді кім салатыны әзірге нақтыланбаған.