InfoHub Logo

Петропавл қаласының тұрғыны Татьяна Приходченко, отбасының барлығы жерлеу бизнесіндегі бәсекелестікке байланысты қатыгездікпен өлтірілгенін айтып, өміріне қауіп төніп тұрғанын мәлімдеді. Себебі, бұл іс бойынша сотталғандардың бірі бостандыққа шыққан.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Өлімге әкелген бизнес

Вадим және Юлия Приходченко жұбайларының, сондай-ақ олардың 17 жастағы ұлдарының Петропавлда 2023 жылдың желтоқсан айының соңында қатыгездікпен өлтірілуі Қазақстанды дүрліктірген еді. Бұл отбасы көп жылдар бойы жерлеу қызметімен айналысқан.

Қылмыс жасады деген күдікпен екі ер адам ұсталды. Олардың бірі – 37 жастағы, бұрын қарақшылық үшін сотты болған, жерлеу бизнесімен айналысатын жеке кәсіпкер. Екіншісі – оның 25 жастағы жұмысшысы. Кейіннен, 42 жастағы әйел – жерлеу компаниясы директорының орынбасары да ұсталды.

Айыптау нұсқасы бойынша, бұл қылмыстың себебі – жерлеу қызметі саласындағы көп жылдық бәсекелестік болған.

Сот процесі және айыптаулар

Айыптау актісінде 2023 жылы марқұм жұбайлардың жеке кәсіпкерлігі жерлеу қызметтерін көрсету бойынша конкурстық тендерлердің басым бөлігін ұтқаны, бұл әйел басшылық еткен ЖШС-нің табысын күрт төмендеткені айтылған.

«Сотталушыда Приходченкоға деген жеке өшпенділік пайда болып, кейіннен негізгі бәсекелестерін – Приходченко жұбайларын өлтіру туралы қылмыстық ниет пайда болды. Бұл туралы ол өзінің серіктесіне (сотталғандардың біріне) үнемі айтып отырған», - делінген айыптауда.

2023 жылғы 27 желтоқсанда қылмыстық іс бойынша екі фигурант Приходченконың үйіне келген. Жұбайлардың көліктерімен кетіп бара жатқанын көрген соң, олар үйге кіріп, 17 жастағы кәсіпкерлердің ұлына шабуыл жасап, бетін киімімен жауып, байлап тастаған. Содан кейін үйден тендер құжаттары мен бағалы заттарды іздей бастаған.

Вадим мен Юлия Приходченко үйге оралғанда, қылмыскерлер оларды өлтірген. Олар бұл қылмысты өте қатыгездікпен – балғалар мен ас үй пышақтарын қолданып жасаған. Байланып қалған жасөспірімді соңғы болып өлтірген.

Сот барысында қылмыстық серіктестер бір-бірін кінәлап, әйел адам болса, өзінің қылмысқа ешқандай қатысы жоқ екенін айтып, қызықтырушылық жасағаны туралы айыпты мойындамады.

Ол сотталушыларға өздерін полицияға тапсыруды ұсынғанын, ал қылмысты естігенде өзі де таң қалғанын айтты. Сондай-ақ, марқұм отбасымен достық қарым-қатынаста болғанын алға тартты.

Сот үкімі және апелляция

2024 жылғы қазан айында сот үкімімен кәсіпкерге өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалды. Оның серіктесіне 21 жыл 8 ай бас бостандығынан айыру мерзімі белгіленді. Сот әйелдің қызықтырушылық жасағаны туралы айыбын дәлелдей алмады, оның әрекетінде тек ауыр қылмыс туралы хабарламағаны үшін кінәлі деп тапты. Ол орташа қауіпсіздік мекемесінде үш жылға бас бостандығынан айырылды.

Бірінші сатыдағы сот үкіміне жәбірленушілер де, сотталғандар да шағымданды. Мемлекеттік айыптаушы апелляциялық сатыда екі ер адамға да өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасын тағайындауды, ал әйелді қызықтырушылық жасағаны үшін кінәлі деп танып, 15 жылға соттауды сұрады.

2025 жылғы 27 наурызда облыстық соттың қылмыстық істер жөніндегі алқасы өзінің шешімін шығарды. Онда өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы өзгеріссіз қалдырылып, екінші серіктесінің мерзімі 23 жылға ұзартылды. Сотталған әйелдің жаза мерзімі қылмыс туралы хабарламағаны үшін төрт жылға дейін ұзартылды.

Мерзімінен бұрын босатылу

Алайда, әйел белгіленген мерзімді толық өтемеген. 2025 жылғы желтоқсанда сот шешімімен босатылды.

«Сотталған әйел сотқа жазаны өтеуді кейінге қалдыру туралы өтінішпен жүгінді. Себебі, оның жас баласы бар екені және Қылмыстық кодекстің 74-бабын қолдануға кедергі келтіретін шектеулер жоқ екені айтылды. Сот өтінішті қанағаттандырып, бала он төрт жасқа толғанша, яғни 2026 жылғы 15 наурызға дейін 9 ай 11 күн мерзімге бас бостандығынан айыру түріндегі жазаның өтелмеген бөлігін орындауды кейінге қалдырды», - деп түсіндірді СҚО сотының баспасөз қызметі.

Заң бойынша, адамгершілікке жатпайтын қылмыстарға, террористік, экстремистік қылмыстарға, қылмыстық топ құрамында жасалған қылмыстарға және кәмелетке толмағандарға қарсы жыныстық қол сұғушылық қылмыстарына бес жылдан астам мерзімге бас бостандығынан айыруға сотталған әйелдерге жазаны кейінге қалдыру қолданылмайды.

Ал хабарламағаны үшін бап ауыр немесе аса ауыр қылмыстар қатарына жатпайды.

Tengrinews.kz тілшісінің сұрауына берген жауабында СҚО қылмыстық-атқару жүйесі департаменті бастығының орынбасары Қанат Сүлейменов сотталған әйелдің «қазіргі уақытта СҚО бойынша қылмыстық-атқару жүйесі департаменті мекемелерінде ұсталмайтынын, бірақ сот белгілеген жазаны өтеуді жалғастырып жатқанын» атап өтті.

Отсрочка аяқталғаннан кейін ол колонияға қайта орала ма деген сұраққа ДУИС СҚО «Жеке деректер және оларды қорғау туралы» заңға сілтеме жасап жауап бермеді.

Сотталған әйелдің жазаны өтеу мерзімінің аяқталуы бастапқыда 2026 жылғы 28 қыркүйекке белгіленген.

Отсрочка кезеңінде әйелге қатысты бақылау оның тұратын жері бойынша пробация қызметіне жүктелген.

«Мен өмірімнен қорқамын»

Марқұм жұбайлардың қызы Татьяна Приходченко Tengrinews.kz тілшісімен сөйлескенде, сотталған әйел бостандыққа шыққаннан кейін өміріне қауіп төніп тұрғанын мойындады.

«Мен әлі күнге дейін оның қызықтырушылық жасағаны үшін кінәлі екеніне сенемін. Тергеу мен прокурордың барлық күдіктілерді дұрыс айыптағанына сенемін. Ата-анамның өлімі тек оған пайдалы болды! Олар оның басты бәсекелестері еді. Ал өлтіру үшін сотталған еркектер оның жоспары мен ойының тек орындаушылары болды. Тергеушілер мен прокурорларға бұл схема бірден түсінікті болды, және оның қызықтырушылыққа қатысы бар екеніне дәлелдер болды. Бірақ ол жеңіл қорқынышпен құтылды, айтуға болады, жазадан мүлдем құтылды», - деп қатты күйзеліспен айтты Татьяна Приходченко.

Марқұм кәсіпкерлердің қызы қалалық зираттардағы қызметтерді іс жүзінде бір компания – сотталған әйелмен байланысты ЖШС көрсеткенін айтады. Оның айтуынша, бұл фирманың ақылы рұқсатынсыз жерлеу рәсімдерін жүргізу қиындаған.

«Оның үстіне, әкем ауруханалар бойынша тендерлерді ұтты, яғни оның фирмасы ештеңе алмады. Әрине, олардың пайдасы күрт төмендеді, бұл үшін растайтын құжаттардың тұтас пакеті бар. Бәрі соншалықты айқын және ашық, бәрі бетінде... Прокуратура айып таққанда, тек сотталған әйелдің нақты себебі болғанын, ал оның серіктестерінің мұндай қорқынышты қылмыс жасауға ешқандай себебі болмағанын атап өткені бекер емес», - деп санайды марқұм бизнесмендердің қызы.

Ал сотталған кәсіпкер Татьяна Приходченконы жалған көрсету үшін жауапқа тартуды талап етіп, қайғыдан қысылған қызды ақшақұмарлықта және оның отбасына жала жабуды ұйымдастырды деп айыптады.

«Мен қазір өмірімнен қорқамын, өйткені бұл адам осылайша үлкен өшпенділікпен бостандықта жүр. Шынымды айтсам, мен күндіз де үйден шығуға қорқамын...», - деп мойындады Татьяна Приходченко.

Қазір марқұмның қызы ата-анасының ісін жалғастыруда. Бірақ тендерлерге қатыспайды, тыныш жұмыс істейді – өзінің жерлеу дүкені, өндірісі бар. Дегенмен, қыз мүлдем басқа тағдырды армандаған еді. Татьяна – шығармашыл адам, университетті «графикалық дизайнер» мамандығы бойынша бітірген.

«Ата-анамның жерлеу бизнесінде жұмыс істеу мен үшін өте қиын, - деп мойындады қыз. - Бұл үнемі еске түсірулер. Адамдар не болғанын біледі, жиі осы тақырыпта сөйлейді, көз жасысыз болмайды... Мен әлі де дизайнмен айналысамын, бұл менің тынысым. Ал жалпы, мен қалай өмір сүретінімді білмеймін. Қазір мен тек осы іспен өмір сүріп жатырмын. Мен және адвокатым кассациялық сотқа шағым жіберіп, екінші фигурантқа өмір бойына бас бостандығынан айыруды және сотталған әйелді «қызықтырушылық» бабы бойынша қайта жіктеуді сұраймыз. Жоғарғы сот бұл істі толықтай түсінеді деп үміттенемін, өйткені мұнда бәрі бетінде жатыр».