InfoHub Logo

Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі 2026 жылдың бірінші жартыжылдығының соңына дейін ақша-кредит саясатының ағымдағы жағдайын, соның ішінде базалық мөлшерлемені өзгеріссіз қалдыруды көздеп отыр. Бұл шара инфляцияны тежеуге бағытталған.

Ұлттық банк баспасөз қызметінің хабарлауынша, экономикаға әсер ететін негізгі факторлар қатарында ішкі инфляциялық тәуекелдер, квазифискалдық ынталандырудың ықтимал салдары, коммуналдық қызметтер мен жанар-жағармай бағасының өсуі бар. Сондай-ақ, салық реформасының, әсіресе ҚҚС ставкасын арттыру және салық төлеушілер ауқымын кеңейту бойынша шаралардың іске асырылуына қатысты белгісіздік сақталуда.

Бизнестің бұл өзгерістерге қалай бейімделетінін алдағы тоқсандарда бақылау маңызды болады. Осы факторлардың экономикаға қысымын азайту үшін реттеуші орган 2026 жылдың бірінші жартыжылдығы бойы базалық мөлшерлемені қазіргі деңгейде ұстап тұруды жоспарлайды.

Инфляцияны 2027 жылға дейін төмендету

Ұлттық банк болжамы бойынша, 2026 жылы инфляция 9,5–12,5 пайызды құраса, 2027 жылы 5,5–7,5 пайызға дейін төмендеуі тиіс. Регулятордың басты міндеті – инфляцияны орта мерзімді 5 пайыздық мақсатты деңгейге тұрақты түрде жеткізу. Бұл үшін 2026 жылдың бірінші жартыжылдығының соңына дейін ағымдағы ақша-кредит шарттарын сақтау жоспарлануда.

Ұлттық банк деректеріне сүйенсек, инфляцияға тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы тарифтерінің реформасы, жанар-жағармай бағасын ырықтандыру, ауқымды квазифискалдық ынталандыру, салық-бюджет өзгерістері және экономикалық агенттердің күтулері айтарлықтай әсер етеді. Бұл факторлар тек пайыздық мөлшерлемемен толық бейтараптандырылмайтын инфляциялық қысым тудырады, алайда ол «қайталама әсерлерді тежеуде маңызды рөл атқарады».

Сонымен қатар, үкіметпен бірлесіп мемлекеттік бағалы қағаздардың ішкі нарығы, кірістілік қисығы және мемлекеттік борышты басқару құрылымы дамытылуда. Ұлттық банк бюджет шығындары мен инвестициялық жобаларды бақылауды күшейтіп, фискалдық және қаржылық мониторинг үшін цифрлық шешімдерді енгізуде. Бұл шаралар монетарлық емес инфляциялық тәуекелдерді азайтуға, экономикалық саясатқа деген сенімді нығайтуға және экономикаға шамадан тыс қысымсыз инфляцияның тұрақты төмендеуіне жағдай жасауға көмектеседі.

Инфляциялық тәуекелдерге Ұлттық банктің жауабы

Ұлттық банктегілердің айтуынша, базалық мөлшерлемеге қатысты шешімдер ішкі және сыртқы тәуекелдердің теңгерімін бағалау негізінде қабылданады. «Бұл базалық мөлшерлемені автоматты түрде арттыру туралы емес, тәуекелдердің теңгерімі инфляцияға бағытталған жаққа ауытқыған жағдайда уақтылы әрекет етуге дайындықты білдіреді», - делінген баспасөз қызметінің хабарламасында.

Қаңтар айындағы базалық мөлшерлемеге қатысты шешім кезінде инфляцияның баяулауын бекіту үшін ақша-кредит саясатының ағымдағы қатаңдығын бірінші жартыжылдықта сақтау ниеті туралы айтылған болатын. Егер бұл жеткіліксіз болса, «қосымша қатайту мүмкіндігі қарастырылады».

«Экономика ішіндегі бар тәуекелдер мен сыртқы ортадағы белгісіздік жағдайында орталық банктің негізгі рөлі әрбір жеке шокты болжау емес, осындай өзгерістерге экономиканың төзімділігін қамтамасыз ету болып табылады. Бұл үшін ақша-кредит саясаты икемді, болжамды және инфляция бойынша мақсатқа жетуге бағытталған болуы тиіс», - деп қорытындылады Ұлттық банк.

Бағалардың тұрақты төмендеу траекториясынан ауытқыған жағдайда, Ұлттық банктің Ақша-кредит саясаты комитеті оны түзетуді қарастыруы мүмкін екенін атап өтті.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.