InfoHub Logo

Қазақстан парламентіндегі депутаттардың жалақыны жыл сайын міндетті түрде өсіру және басшылық пен қарапайым қызметкерлер арасындағы еңбекақы алшақтығын азайту туралы ұсыныстары үкімет тарапынан қолдау таппады. Бұл туралы жаңа Трудовой кодекс жобасына енгізілген өзгерістерге қатысты пікірталас кезінде белгілі болды.

Бұл туралы Infohub.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.

Депутаттардың «әлеуметтік» бастамалары

Парламенттегі кейбір депутаттар жаңа Трудовой кодекс жобасының әлеуметтік бағыты әлсіз екенін айтып, құжатты «усеченный» және «декоративный» деп сынға алды. Олардың айтуынша, заң жобасы кәсіпорындардағы экономикалық шындықты өзгертпейді.

Мәселен, жұмысшыларды келісімшарт (ГПХ) арқылы жұмысқа тартуға тыйым салу ұсынылған. Егер қызметкер белгілі бір лауазымда жұмыс істеп, компанияның ішкі тәртібін ұстанып, басшыға бағынып, еңбекақыны нәтижеге емес, процесске байланысты алса, онда оны штаттық қызметкер ретінде тіркеу керек. Алайда, бұл тыйымның орындалмағаны үшін ешқандай санкция қарастырылмағаны анықталды. Инспекторлар тек жұмыс берушіге «сыпайы хат» жолдай алады.

Жалақыны индексациялау мәселесі

Депутаттардың ең батыл ұсыныстарының бірі – жұмыс берушілерге жалақыны жыл сайын міндетті түрде индексациялауды жүктеу болды. Қазіргі Трудовой кодексте бұл мәселе тек ұжымдық шарттарда қарастырылуы мүмкін деп көрсетілген. Алайда, үкімет бұл ұсынысты қабылдамады. Министрлік өкілдері мұндай міндеттеме бизнеске қосымша ауыртпалық әкелетінін, әсіресе, инфляция мен өндіріс шығындарының өсуі жағдайында көптеген компаниялардың бұған қауқары жетпейтінін алға тартты.

Депутаттар Асхат Аймағамбетов пен Жанарбек Әшімжанов бұл мәселені болашақта қайта көтеруге уәде берді.

«Бастықтар» мен қарапайым қызметкерлер арасындағы алшақтық

Тағы бір көтерілген мәселе – басшылық пен қатардағы қызметкерлер арасындағы жалақы айырмашылығы. Депутаттар бұл алшақтықтың «емес, есе еселенгенін» айтып, оны реттеуді ұсынды. Жаңа заң жобасында «Кейтц индексі» арқылы бір мамандық аясындағы қызметкерлердің жалақысын теңестіру көзделген. Алайда, басшылық пен қарапайым қызметкерлер арасындағы алшақтыққа мемлекеттің араласпайтыны белгілі болды. Министрлік мұны басшылықтың жауапкершілігі, тәуекелдері және нарықтағы бәсекеге қабілеттілігімен байланыстырды.

Жалақыны уақытылы төлемеу

Депутат Нартай Сәрсенғалиев жалақыны уақытылы төлемеу мәселесіне де назар аударды. Оның айтуынша, бұл жағдайдағы өтемақы мөлшерін арттыру ұсынысы да үкімет тарапынан қолдау таппады. Қазіргі уақытта айыппұл өте төмен, бұл компанияларға қызметкер есебінен несие алуға мүмкіндік береді.

Жалпы, жаңа заң жобасының көптеген түзетулері нақты әсері шектеулі болып шықты. Парламент әлеуметтік мәселелерді күшейтуге тырысқанымен, бюджеттік және корпоративтік шектеулерге тап болды. Бұл жағдай саяси риториканың экономикалық шектеулерге жол беретінін көрсетті.